Die Ou Kerkklok, Genadendal
January 31, 2018
Die Independente Kerk, Bredasdorp
January 31, 2018

Van Caledon loop die pad suidooswaarts deur ’n landskap van golwende groen heuwels na Napier en, Bredasdorp. In Bredasdorp is “The Rectory” of die Engelse pastorie nie slegs een van die oudste geboue nie, maar argitektonies één van die belangrikste en interessantste.

Die vroegste geskiedenis van hierdie ou huis is in ’n waas van geheimsinnigheid gehul. Dit was waarskynlik die boerewoning op die plaas “Lange Fontein”, waarop Bredasdorp in 1838 aangelê is en dit word aanvaar dat dit nie lank vóór hierdie jaar gebou is nie.

Die boustyl van die huis is tipies van so baie boerewonings in die omgewing uit hierdie tydperk. Die dik, witgekalkte mure, die grasdak met halwe wolwe-ente, die dormergewel met bolig en die Georgiaanse deure en vensters verleen aan die uiterlike van die ou gebou ’n besondere bekoring. Dit is gebou volgens die ou tradisionele U-plan, maar by nadere ondersoek blyk dit al dadelik dat die gebou nie meteens in sy geheel voltooi is nie, maar dat, soos in die geval van baie boerewonings, daar van tyd tot tyd aangebou is. Dit lyk asof die been van die U op die straat eerste gebou is, want hier is die voordeur met sy waaieragtige bolig en hier lê die voorportaal met die twee voorkamers i.p.v. soos gewoonlik op die basis van die U. Die ander been van die U is ook smaller.

Dit is verder duidelik dat die huis nie deur geskoolde ambagsmanne gebou is nie, want die 50 cm dik mure van kleistene is dikwels onegalig en die mure teenoor mekaar loop nie eens parallel nie! Die deure is baie laag en sommige van die lateie skeef. Die vloere van die voorkamers is van geelhout, maar dit lyk asof die dakbalke afkomstig is van skeepswrakke langs die kus.

Dit is asof die “groei” van die huis getrou aan ’n bepaalde boustyl, die gebrek aan vakkundigheid en die gebruik van materiaal wat voorhande was, ’n ekstra bekoring aan die ou woning gee.

In die jare sestig van die 19de eeu het die huis waarskynlik in besit van die sogenaamde Independente Kerk van Bredasdorp gekom. In 1884 is dit deur die Anglikaanse Kerk aangekoop en as pastorie gebruik. Die Munisipaliteit het dit onlangs oorgeneem en in ’n museum omskep.

(Geproklameer 1967)

 

Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, p. 107.