Sterrekundige Gedenkwaardigheid, Touwsrivier

Uit die skilderagtige Hexriviervallei kronkel die pad oor die Hexrivierberge totdat ’n mens as ’t ware eensklaps binne in die Groot Karoo staan. Hier op sy […]

Blokhuis, Laingsburg

Van Touwsrivier loop die nasionale pad deur die rantewêreld en heuwelland tot by Laingsburg. Veertien km noord van die dorp, waar die pad en die spoorweg […]

Watermeul, Prins Albert

Prins Albert lê aan die voet van die Swartbergpas, 72 km van Oudtshoorn aan die een kant en 45 km van die nasionale pad tussen Laingsburg […]

Die Stadhuis, Beaufort-Wes

In die hartjie van hierdie historiese Karoodorp, in die hoofstraat, staan die ou spierwit stadhuis met sy ouderwetse torinkie, sy strakke reguit lyne en massiewe voorkoms. […]

Bulhoek, distrik Steynsburg

Ongeveer 20 km noord van Steynsburg op pad na Venterstad aan die voet van die Suurberg is die plaas Bulhoek geleë. Hierdie plaas het besondere bekendheid […]

Die Taalmonument, Burgersdorp

Op Burgersdorp kom die paaie van Steynsburg, Venterstad, AliwaI-Noord, Jamestown en Molteno saam. Hierdie tipiese plattelandse dorpie wat daar in 1847 ontstaan het, het ’n ryk […]

Die Blokhuis, Burgersdorp

In Burgersdorp staan daar nie net ’n monument ter herdenking aan die taalstryd nie, maar ook ’n monument wat die driejarige Stryd tussen Boer en Brit […]

Die Blokhuis, Aliwal-Noord

Die dorp Aliwal-Noord het hoofsaaklik sy ontstaan te danke aan twee van die oudste en gerieflikste driwwe oor die Oranjerivier wat in die vroeë dae verbinding […]

Die Ou Fort en Begraafplaas

In die hartjie van Durban aan Umgeniweg net agter die poskantoor is hierdie ou hoogs interessante fort en begraafplaas geleë. Aan die begin van 1837 het […]

Die Redbourne-St. Andreaskerk, Plettenbergbaai

Ten weste van Plettenbergbaai is die Piesangvallei geleë. ’n Gruispad loop uit die kuspad langs die vallei op. Waar hierdie pad skielik regs swaai om teen […]

Die St. George-kerkie, Knysna

In 1828 het die regering van lord Charles Somerset ’n plan opgestel vir die aanlê van ’n dorpie op ’n gedeelte van George Rex se landgoed […]

Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum, Bloemfontein

Die statige Ou Goewermentsgebou, met sy pragtige hoë toring en die standbeeld van president JH Brand voor die hek, is een van die bekendste bakens in […]

Beeldegroep by Vrouemonument, Bloemfontein

Op dieselfde terrein waarop die indrukwekkende Vrouemonument staan, is ’n beeldegroep opgerig om die nageslag te herinner aan die ontberings van die burgers wat tydens die […]

Berg-en-Dalmonument, Belfast

Die Belfastse Raad vir Oorlogsgrafte, onder voorsitterskap van doktor A Kieser, het laat in die sestigerjare aandag begin gee aan die verstrooide grafte van burgers wat […]

Boekenhoutfontein, Rustenburg

Kort nadat die later bekende staatspresident Paul Kruger in 1841 die ouderdom van sestien jaar bereik het, ontvang hy die plaas Waterkloof naby die huidige Rustenburg. […]

Burgergedenkteken op die Platrand, Ladysmith

Op die Platrand van waar die oog neerkyk op Ladysmith en omstreke, staan die imposantste Burgermonument in Natal. Dis opgerig ter nagedagtenis van die 781 burgers […]

CF Beyers, Makwassie

Christiaan Frederik Beyers is op 23 September 1869 in die distrik Stellenbosch gebore. In 1888 verhuis hy na Pretoria, waar hy hom as prokureur bekwaam. Tydens […]

Die beeldetuin van die NALN, Bloemfontein

Die tuin voor die Ou Goewermentsgebou, wat tans die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) se Beeldetuin is, is uit eie reg ’n historiese gedenkwaardigheid. […]

Danie Theron-monument, Gatsrand

’n Indrukwekkende gedenknaald op Theronskop aan die Gatsrand gedenk die onverskrokke dade van die baasverkenner van die Anglo-Boereoorlog, Danie Theron. Die monument staan ongeveer 50 m […]

JH de la Rey, Lichtenburg

Voor die stadhuis op Lichtenburg in Wes-Transvaal, op ’n kleurryke blombegroeide plein staan die standbeeld van een van die grootste krygsmanne en veldhere wat Suid-Afrika nog […]

CR de Wet, Bloemfontein

Op 7 Oktober 1854 is hy in die distrik Smithfield gebore – Christiaan Rudolph de Wet: boer, volksraadslid, kabinetminister, waarnemende staatspresident, Boeregeneraal, rebellieleier, patriot en Afrikanervolksman! […]

Die Krugerhuismuseum, Pretoria

Die Krugerhuis in Pretoria is seker een van die bekendste geboue in Suid-Afrika. Sedert hierdie huis in 1934 as museum ingerig is, is dit al deur […]

Die Nieuwe Republiek-bakens, Vryheid

Die dorp Vryheid is in 1884 gestig om te dien as die hoofstad van die Nieuwe Republiek. In dié historiese dorp staan ’n aantal Afrikanerbakens wat […]

Die Staatsmodelschool, Pretoria

In die laaste dekade van die vorige eeu is daar ’n hele aantal indrukwekkende geboue in die ZAR opgerig. Hierdie geboue wat in die hoofstad, Pretoria, […]

Die Kweekskool, Stellenbosch

Abraham Faure het al in 1824 die Kaaps-Hollandse Kerk deur middel van die Nederduitsch Zuid-Afrikaansche Tydschrift bewus gemaak van “die noodzakelijkheid van die oprichten van eener […]

Die Ou Presidensie, Bloemfontein

Die deftige Presidentswoning staan in President Brandstraat net suid van Bloemspruit. In 1840 het ’n Trekker-veeboer Johan Nicolaas Brits sy hartbeeshuisie ongeveer 300 m van die […]

Die Transvaalse Driemanskap, Heidelberg

Met die viering van Krugerdag in Heidelberg op 10 Oktober 1952 het dominee TFJ Dreyer aangekondig dat die bestuur van die Heidelbergse Afrikaanse Kultuurvereniging besluit het […]

Dominee JH Neethling, Stellenbosch

Die “Oude Dominee” van Stellenbosch was maar die derde predikant van die Ned Geref Kerk in Suid-Afrika wat met ’n standbeeld vereer is vir die uitnemende […]

Emily Hobhouse

Vir Emily Hobhouse, Suid-Afrika se “Engel van Liefde”, bestaan daar in ons land verskeie bakens. Emily Hobhouse is op 9 April 1860 in Cornwallis, Engeland, gebore. […]

Engelenburghuis

Teen die suidwestelike kant van Meintjeskop in Pretoria staan ’n monument vir ’n man wat met sy lewe en nalatenskap ’n groot bydrae tot die bevordering […]

Fort Schanskop/Fort Klapperkop, Pretoria

Die direkte aanleiding toe die fortifikasie van Pretoria was die politieke agitasie van die Transvaal National Union en die Reformers oor politieke verteenwoordiging, beplan deur Cecil […]

Gereformeerde Kerk, Potchefstroom

Half verskuil agter die bome, langs die  Gereformeerde Kerk in Kerkstraat, Potchefstroom, staan ’n eenvoudige waenhuiskerkie. Dit is die oudste kerkgebou van die Gereformeerde Kerk in […]

HPN Pretorius, Pretoria

Henning Petrus Nicolaas Pretorius, die oudste seun van Marthinus Wessel (Swart Martiens) Pretorius en Debora Jacoba Retief, is op 9 Februarie 1844 in Pietermaritzburg gebore. Pretorius […]

Ierse Monument, Johannesburg

In die Anglo-Boereoorlog van 1899-1902 het tussen 400 en 500 Iere hulle met die Boere se stryd om vryheid vereenselwig. ’n Komitee van Randse Iere, onder […]

Japie Greyling-monument, Daleside

Langs die Sybrand van Niekerk-hoofweg, ongeveer halfpad tussen Alberton en Vereeniging by Daleside, lê die Laerskool Japie Greyling met ’n eie heldeakker. Op die skoolterrein is […]

JD Kestell (Vader Kestell)

Aan JD Kestell het die Afrikanervolk die eretitel van Vader Kestell toegeken, nie vanweë sy hoë ouderdom  nie, maar omdat hy ’n ware vader van sy […]

JH Brand, Bloemfontein

Die burgers van die Oranje-Vrystaat het in 1864, die knap jong Kaapse advokaat, Johannes Henricus Brand, wat op 6 Desember 1823 in Kaapstad gebore is, tot […]

JH Hofmeyr-standbeeld, Kaapstad

Jan Hendrik (Onze Jan) Hofmeyr is op 4 Julie 1845 in Kaapstad gebore. Hy werk ’n ruk lank as joernalis by De Volksvriend en in 1861 […]

Long Tom-gedenkteken, Sabie

Toe doktor LS Jameson die ZAR in 1895 onsuksesvol binnegeval het, het die Zuid-Afrikaansche Republiek maar oor ongeveer 20 stuks grofgeskut van uiteenlopende aard en kaliber […]

Konsentrasiekampe

Op verskeie plekke in Suid-Afrika is konsentrasiekampe in die Anglo-Boereoorlog opgerig. Die Raad vir Oorlogsgrafte het talle Konsentrasiekampkerkhowe gerestoureer en oral is dit plekke van byeenkomste […]

Koopmans-De Wet Huis, Kaapstad

Wanneer ’n mens in Strandstraat, Kaapstad, af beweeg en jy kom by die wit dubbelverdiepinghuis met sy indrukwekkende neo-klassistiese styl, kan jy nie anders as om […]

Magersfontein, naby Kimberley

Wanneer ’n mens met die nasionale pad van Kimberley af suidwaarts ry, kry jy na ongeveer 34 m die afdraaipad na die Magersfontein-slagveld. Nog sowat 6 […]

Majuba, Volksrust

Regs van die pad van Volksrust na Newcastle, feitlik op die Transvaal-Natal-grens, staan daar ’n opvallende natuurbaken, die imposante berg Majuba, waar op 27 Februarie 1881 […]

Marthinus Theunis Steyn-standbeeld, Bloemfontein

Wie sou die teenspraak waag dat Marthinus Theunis Steyn nie onder die grootste van alle Afrikaner gereken moet word nie? In sy eie tyd maar ook […]

MW Pretorius, Pretoria

Voor die stadhuis in Paul Krugerstraat, Pretoria, staan twee indrukwekkende standbeelde, dié van kommandant-generaal AWJ Pretorius en van sy seun, president MW Pretorius. Voor die verbyganger […]

Nasionale Vrouemonument, Bloemfontein

Elkeen wat homself ’n Afrikaner noem, en elkeen wat hierdie land waarlik liefhet, betree die terrein van die Nasionale Vrouemonument met eerbied en huiwering, want jy […]

Nederduitsch Hervormde Kerk, Potchefstroom

Op Kerkplein, in die hartjie van Potchefstroom, staan die oudste kerkgebou in Transvaal: die sierlike kerk van die Nerduitsch Hervormde Gemeente Potchefstroom, die moedergemeente van hierdie […]

Onze Rust, Bloemfontein

Onze Rust, die plaas van president MT Steyn, sal leef in die geskiedenis van die Afrikaner. Dit is ongeveer 22 km ten suide van Bloemfontein geleë. […]

Paardekraalmonument, Krugersdorp

In Junie 1889 het landdros Human, van Krugersdorp, per brief aan die regering van die Zuid-Afrikaansche Republiek voorgestel dat ’n monument oor die hoop klippe wat […]

Paul Kruger

Op die Kerkplein in Pretoria pryk die kolossale standbeeld van president SJP Kruger, laaste President van die ZAR. Hierdie indrukwekkende beeld is seker een van die […]

Piet Joubert, Pretoria

Petrus Johannes Joubert is op 20 Januarie 1831 op Damaskus naby Prins Albert gebore en was naas Paul Kruger die gewildste figuur in die ZAR. As […]

Pioniershuis, Hornesnek

’n Ander baie ou Boerewoning, aan die westekant van Pretoria, is die ou pioniershuisie wat op die plaas Boekenhoutkloof teen die suidelike hange van die Magaliesberg […]

Pioniershuis, Silverton

Langs die Moreletaspruit, in Silverton, staan ’n eenvoudige witgekalkte grasdakhuisie wat gebou is in die eerste jare nadat die Voortrekkers hulle in die binneland van Transvaal […]

Raadsaal, Bloemfontein

Die Vierde Raadsaal is ’n simbool van die lewe en ideale van die Vrystaatse Republiek en sy bloeitydperk. Hierdie gebou is die hoogtepunt van die ou […]

Raadsaal, Pretoria

Nadat Brittanje in 1852 die onafhanklikheid van die gebied noord van die Vaalrivier erken het, het die politieke ontwikkeling van die oor-Vaalse Voortrekkers aarselend begin. Die […]

Spioenkop, Ladysmith

Die Slag by Spioenkop is gekenmerk deur weergalose dapperheid aan albei kante. In hierdie slag, wat in werklikheid van 17 tot 27 Januarie 1900 geduur het, […]

Taalmonument, Burgersdorp

Die distrik Burgersdorp in Noordoos-Kaapland het ’n belangrike rol gespeel in die stryd om die erkenning van Nederlands. Daaraan herinner die Taalmonument op die Burgerplein van […]

TF Burgers, Pretoria

Thomas Francois Burgers het in 1872 Staatspresident van die ZAR geword, ’n amp wat hy met ’n mate van omstredenheid beklee het tot April 1877, toe […]

Vredesmonument, Vereeniging

Reeds in 1930 het die gedagte van ’n monument om die Vrede van Vereeniging in herinnering te bring by die toenmalige voorsitter van die Vereenigingse Afrikaanse […]

Willem Prinsloo-landboumuseum

Die Willem Prinsloo-landboumuseum wat deel vorm van die Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum in Pretoria, lê ongeveer 40 km oos van Pretoria, aan die ou Bronkhorstspruit-Pretoria-pad. Hierdie […]

De Waalpark

Bokant Kampstraat, tussen Moltenoweg en Bo-Oranje-straat, lê De Waalpark, ’n informele, rustige oase vir die moeë stadsbewoner. Die groot grasperke, die hoë, skaduryke denne- en sipresbome […]

St. Andreaskerk, Nuweland

Op die hoek wat Palmboomweg met Nuwelandlaan maak, staan die fraai St. Andreaskerkie. Dit is klein maar sy boustyl gee aan hom ’n vernaamheid wat die […]

Rhodes se huisie, Muizenberg

Die huisie van Rhodes staan langs die hoofweg na Simonstad en kyk uit op die see tussen Muizenberg en St. James. Hierdie huisie, voorheen as Barkly Cottage […]

Die Rondebosch-fontein

In die hartjie van Rondebosch waar Belmontweg vanuit die ooste by die ou hoofweg aansluit, staan daar op die verkeerseiland een van die bekendste bakens in […]

Die Rondebosse Meent

Byna reg teenoor die Rustenburgse landgoed, ruim twee km oos van die Liesbeekrivier, is die Rondebosse Meent geleë. In 1805 gedurende die voorbereidings vir die verdediging […]

Geboortehuis van genl. J. C. Smuts, Riebeek-Wes

Ongeveer 6 km reg noord van Riebeek-Wes op die pad na Moorreesburg is daar uitgebreide sementwerke. Hier in die hartjie van ’n moderne industriële kompleks, omring […]

Die Drukpers van die Genootskap van Regte Afrikaners, Paarl

Van die waardevolste voorwerpe in die Hugenotemuseum is die klein drukpers, die proefpers en die bindtoestel wat deur “Die Genootskap van Regte Afrikaanders” gebruik is. Hierdie […]

“Het Gymnasium”, Paarl

Die ou skool “Het Gymnasium” is geleë aan die bergkant van Hoofstraat naby die kruising met Lady Greystraat. Hierdie skool, wat die basis is van die […]

Die Kerkgebou, Ned. Geref. Sendinggemeente, Wagenmakersvallei

Net buite Wellington op pad na Bainskloof draai ’n pad links uit na Bovlei en drie km verder op hierdie pad aan die linkerkant lê die […]

Blokhuis, Wellington

Sommige historiese gedenkwaardighede in die Bergriviervallei verbind die geskiedenis daarvan met dié van die verre binneland. Dit is veral waar van die blokhuis aan die Bergrivier […]

Groenbergskool, dist. Wellington

Ongeveer ag km van Wellington in die rigting van Hermon, digby die teerpad, is die plaas Welbedacht geleë. Binne die grense van hierdie plaas op ’n […]

Die Ou Brug oor Lourensrivier, Somerset-Wes

Hierdie brug, wat geleë is aan die uitgang van Somerset-Wes op die grootpad na Die Strand en Sir Lowry’s-pas, verteenwoordig ’n mylpaal in die geskiedenis van […]

Die Independente Kerk, Bredasdorp

Langs “The Rectory” op Bredasdorp en op dieselfde erf is die Independente kerk geleë. Dit is hier in die jare sestig van die 19de eeu gebou […]

Adam Kok se Laer, Kokstad

Aan die voet van Mount Currie nouliks drie km noord van Kokstad, tussen die golwende heuwels en doleriet-koppies, lê die ou “Laager” of die plek waar […]

Die Griekwa Nasionale Independente Kerk, Kokstad

In die middel van Kokstad, in Hoofstraat, is hierdie stewige ou Griekwa-kerkie met sy kasteelagtige toring geleë. In die jare 1861 tot 1863 het die groot […]

Die Slagveld van Draaibosch 1877, Komga

Twintig km reg wes van Komga op die pad na Stutterheim is vandag die spoorweghalte Bleakmoor geleë. Dit was oorspronklik die uitspanning Draaibosch, en dit is […]

Sandile se Graf, Stutterheim

Ongeveer 16 km van Stutterheim op die pad wat reg wes na Keiskammahoek loop, draai ’n pad suidwaarts na die Evelynvallei. Hier aan die voet van […]

Fort Hare, Alice

Die dorpie Alice lê aan die linker-oewer van die Tjumierivier omtrent 23 km oos van Fort Beaufort. In die buitewyke van die dorpie is die bekende […]

Ou Skool, Huntleystraat

Aan Huntleystraat staan daar ’n ou skoolgebou wat geskiedkundig sowel as argitektonies van die allergrootste belang is. Dit word algemeen aanvaar dat dit die oudste Anglikaanse […]

Die Ou Grey-instituut, Port Elizabeth

Hierdie ou gebou kyk uit op die bekende Donkinreservaat met sy kenmerkende Donkin-gedenkteken en ligtoring. In die jare vyftig van die 19de eeu was daar in […]