Die Reinet-huis, Graaff-Reinet

In die jaar 1785 is die oostelike grensgebiede tot ’n nuwe distrik geproklameer en ter ere van goewerneur Jacob van de Graaff en sy vrou, Reinet, […]

Die Timmerhoutskuur, Plettenbergbaai

Die besoek van Van Plettenberg sowel as die gloeiende berigte oor die pragtige houtbosse in die omgewing van Plettenbergbaai, het daartoe gelei dat die Here XVII […]

Die Van Plettenbergbaken, Plettenbergbaai

Van Knysna loop die pad na die gewilde strandoord Plettenbergbaai. Skaars drie km vanaf Knysna gaan dit verby George Rex se plaas Melkhoutkraal, vandag Ouplaas, en […]

Britse setlaarsmonument, Grahamstad

Die standbeeld gee erkenning aan die waardevolle bydrae wat die Britse setlaars gelewer het om die Westerse kultuur te verstewig en uit te bou. Soos die […]

De Posthuys, Kaapstad

De Posthuys was ’n militêre seinpos uit die vroeë Kompanjiestyd en is tans in gerestoureerde vorm in Muizenberg, Kaapstad, te besigtig. Hoewel daar onder historici, argeoloë […]

Dias-kruise

Op 12 Maart 1488 het Bartolomeu Dias by Kwaaihoek tussen Boesmansriviermond en Boknes ’n kruis geplant. Die Dias-kruis by Kwaaihoek kan as die oudste monument in […]

Die Drosdy, Swellendam

Bron van foto: https://www.drostdy.com/ Een van die bekende historiese geboue in Suid-Afrika, die Drosdy te Swellendam, is in 1747 voltooi. Dit is die enigste van die […]

Die Koetsiershuis, Stellenbosch

In die noordwestelike hoek van Die Braak staan die bekoorlike rietdak-koetsiershuis wat as een van die oudste huisies op Stellenbosch beskou word. Oor die huisie se […]

Die Strooidakkerk, Paarl

Die historiese kruiskerk met sy strooidak aan die Paarlse hoofstraat is die oudste kerkgebou van die Ned. Geref. Kerk wat nog in die RSA in gebruik […]

Duitse setlaarsmonument, Oos-Londen

Die monument herdenk die bydrae wat die Duitse pioniers gelewer het. Die eenheid van die Duitse gesin as die hoeksteen van beskawing word deur die monument […]

Groote Kerk, Kaapstad

Met die koms van Jan van Riebeeck en sy mense in April 1652 om aan die Kaap die Goeie Hoop vir die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie se […]

Hugenote-monument, Franschhoek

Die herroeping van die Edik van Nantes in 1685 en die daaropvolgende vervolging van die Protestante het daartoe gelei dat ongeveer 200 Franse gesinne hulle aan […]

Kasteel de Goede Hoop, Kaapstad

Gedurende die tydperk tussen 1666 en 1679 is die tydelike fort omskep tot Die Kasteel wat vandag die oudste bewaarde gebou in Suid-Afrika is. Die Kasteel […]

Koopmans-De Wet Huis, Kaapstad

Wanneer ’n mens in Strandstraat, Kaapstad, af beweeg en jy kom by die wit dubbelverdiepinghuis met sy indrukwekkende neo-klassistiese styl, kan jy nie anders as om […]

Van Riebeeck-standbeeld, Kaapstad

’n Groot standbeeld van Jan van Riebeeck staan aan die onderpunt van Adderleystraat in Kaapstad en is op 18 Mei 1899 ingewy. Van Riebeeck het nie […]

Die Kasteel De Goede Hoop

Op 8 April 1652 het Jan van Riebeeck die”Kaapse Uithoek” in naam van die Verenigde Oos-Indiese Kom-panjie en die Hoogmoënde State-Generaal in besit geneem. Hy het […]

Die Groote Kerk

In Suid-Afrika is daar waarskynlik geen gebou wat meer bekend is as die Groote Kerk nie. Daar is ook weinig geboue wat met soveel piëteit en […]

Die Ou Hooggeregshof

Die Ou Hooggeregshof aan die bopunt van die Heerengracht (Adderleystraat) is ’n merkwaardige gebou. Vanweë sy geskiedenis, sy argitektoniese waarde en sy simboliese betekenis is dit […]

Die Kompanjiestuin en sy Gedenkwaardighede

Die Tuin (Geproklameer 1962) Die vestiging van die blanke aan die Kaap het begin met ’n fort en ’n tuin: “Zoek … een plek voor fort […]

Losie De Goede Hoop (Geen toegang)

Die westelike hoek van Stalplein word gevorm deur ’n groep ou geboue, histories en argitektonies uniek in Kaapstad. Aan die regterkant is die Presidentswoning, vroeër Goewermentshuis, […]

Rust en Vreugd

Rust en Vreugd in die Buitekant en tans ’n kunsgalery is een van die weinige indrukwekkende en mooi afgewerkte agttiende-eeuse dorpshuise wat behoue gebly het. Dit […]

Welgemeend, Kampstraat (Geen toegang)

Bokant die Kompanjiestuin en Rust en Vreugd, teen die hang van Tafelberg, is daar in die 17de eeu verskeie landgoedere aan vryburgers en amptenare toegeken. In […]

Leeuwenhof

Bokant Welgemeend, teen die hang van Tafelberg, waar Hofstraat ’n boog maak, draai die eikelaan uit na die bekende administrateurswoning, Leeuwenhof. Hier, byna verskuil agter hoë […]

Waterhof (Geen toegang)

Net onderkant Leeuwenhof, aan die teenoorgestelde kant van Hofstraat is nog ’n ou herehuis, Waterhof, geleë. Die tuin is nie slegs een van die grootste nie, […]

Pomphuis, Princestraat

Van ’n totaal ander aard en funksie as die pragtige herehuise aan die voet van Tafelberg is die ou pomphuis in Oranjezicht op die hoek van […]

1806-Verdragsterrein, Woodstock

Aan die bergkant van die spoorweg, in Springstraat, Woodstock, en ingesluit deur geboue, is ’n klein stukkie grond waarop ’n oorhangende ou melkhoutboom staan. Hierdie terrein […]

Lutherse Kerk, Martin Melck-huis en Kostershuis

In Strandstraat, aan die teenoorgestelde kant en iets hoër op as die Koopmans-de Wet-huis, is in die 18de eeu hierdie unieke groep geboue opgerig. Gebou met […]

Die Burgerwaghuis

Hierdie gebou is nie alleen ’n trotse verteenwoordiger van 18de-eeuse boustyl nie, maar staan ook as die simbool van die ontwikkeling van plaaslike bestuur in Kaapstad. […]

Tafelberg

Die skilderagtige Kaapse Skiereiland word deur Tafelberg, waarskynlik een van die bekendste berge in die wêreld, gedomineer. In grootsheid, natuurskoon en simboliek is Tafelberg as monument […]

Coornhoop, Mowbray

Links van die wapad, vyf km van die Fort, in die teenswoordige Mowbray het Jan van Riebeeck, tussen 1657 en 1658 aan veertien vryburgers grond gegee. […]

Westoe, Mowbray (Geen toegang)

Onmiddellik ten noorde van en grensende aan die terrein van Coornhoop is die huis Westoe geleë. Die grond waarop hierdie huis staan, het oorspronklik deel uitgemaak […]

Mostert se Meul, Mowbray

By “’t Ronde Doornbosjen”, die huidige Rondebosch, aan die bergkant van die ou wapad na die bos, het Van Riebeeck in 1657 aan nog ’n paar […]

Welgelegenhek, Mowbray

Op die Welgelegen-landgoed wat in 1676 aan Cornelis Stevensz Botma geskenk is en waarop die reedsvermelde Mostert se Meul staan, is daar nog ander hoogs interessante […]

Rustenburghuis en sy Somerhuis, Rondebosch

Toe Jan van Riebeeck in 1657 by “het Ronde Doorn-bosjen” aan die eerste vryburgers grond toegeken het, het hy hier vir Kompanjiesgebruik ’n “boomgaart” uitgehou. Dit […]

Die Boshofhek, Nuweland

Grensende aan die historiese Rondebosch is die bekende Nuweland geleë, aldus deur Ryk Tulbagh genoem toe hy hier ’n nuwe buiteverblyf vir die goewerneur gebou het […]

Geboortehuis van genl. J. C. Smuts, Riebeek-Wes

Ongeveer 6 km reg noord van Riebeek-Wes op die pad na Moorreesburg is daar uitgebreide sementwerke. Hier in die hartjie van ’n moderne industriële kompleks, omring […]

Groot Constantia, Constantiavallei

Die weg na Constantia draai by Wynberg regs en gaan dan die Constantiavallei in, een van die bekendste skilderagtigste en historiese valleie van Suid-Afrika. Hier pryk […]

Hoop op Constantia

Hoop op Constantia is baie naby Groot Constantia geleë en kan die maklikste bereik word deur van laasgenoemde af te stap. Hoop op Constantia was oorspronklik […]

Tokai, Retreat (Geen toegang)

Byna reg suid van Groot Constantia, teen die Steenberge, op ’n gedeelte van Simon van der Stel se eertydse weiveld, is die herehuis Tokai geleë. Vanuit […]

Kronendal, Houtbaai

Reeds gedurende die stigtingsjaar van die Kaap het Jan van Riebeeck sy houtkappers na Houtbaai gestuur om timmerhout te soek en in Julie 1653 het hy […]

Blokhuis, Battery en Geskut, Houtbaai

Dit was nie slegs om die houtbosse dat die Kompanjie en later die Engelse regering in Houtbaai belang gestel het nie, maar ook omdat dit as […]

De Goede Verwachting, Groenpunt (Geen toegang)

Vanuit die Hoofweg in Groenpunt draai Yorkweg suidwaarts weg om in hierdie digbeboude stadsgebied steil teen die voet van die Seinheuwel uit te loop. Aan sy […]

Mamre, dist. Darling

In ’n vrugbare, groen vallei, skaars 50 km van Kaapstad op pad na Darling, is die bekende sendingpos Mamre geleë. Met die koms van Jan van […]

Dorpstraat, Stellenbosch

(a) Eikebome (Geproklameer 1950) Historiese kastele, kerke, herehuise en terreine is vir ons belangrike erfenisse, maar dikwels  tree ons kulturele en argitektoniese nalatenskap op sy beste […]

Morkel-huis, Van Ryneveldstraat (Geen toegang)

Morkel-huis, die tweede laaste huis aan die oostekant voordat Van Ryneveldstraat in Dorpstraat loop, bevat een van die alleroudste dateerbare bouwerke in Suid-Afrika en is daarom […]

Die Braak en omliggende geboue

Aan die bo-ent van Dorpstraat swaai ’n eenwegstraatjie skielik links na die Braak. Die Braak “sieraad dezer stad” soos dit in ’n skrifstuk van 1855 genoem […]

Die Tuinpoort, Pleinstraat

Vanaf die Braak loop een van Stellenbosch se drie oudste strate deur die dorp in die rigting van Jonkershoek. Teenoor die Stadsaal, byna verskuild tussen die […]

Outydse Kaapse huisklok (Geen toegang)

Die historiese monumente van Stellenbosch is hoogs uiteenlopend van aard. Daaronder tel selfs ’n outydse huisklok. Dit is die eiendom van die voormalige Rektor van die […]

Mostertsdrift, Jonkershoekweg (Geen toegang)

Langs die ou Meulsloot loop Van Riebeeckstraat op en waar dit bo in Stellenbosch effens links swaai om in Jonkershoekweg te verander, lê daar aan die […]

Old Nectar, Jonkershoek (Geen toegang)

Van Stellenbosch loop die pad reg ooswaarts verby Lanzerac na Jonkershoek, een van die skilderagtigste berghoeke in die ganse Suid-Afrika. Skaars ag km van die dorp […]

Nooitgedacht, Koelenhof

(Geen toegang) Ongeveer nege km van Stellenbosch op die pad na Koelenhof draai ’n plaaspad skielik regs om oor ’n bruggie by ’n hek met witgekalkte […]

Joostenberg, Klapmuts

(Geen toegang) Ongeveer 40 kilometer van Kaapstad skiet die oorbrug van die pad van Stellenbosch na Malmesbury oor die groot snelweg na die Paarl. ’n End […]

La Motte-begraafplaas, Franschhoek

Die pad van Stellenbosch oor Helshoogte kronkel af na die skaduryke sendingdorpie Pniel. Onder in die vallei loop dit verby ’n aantal van die beroemdste ou […]

Paarlberg

Baie, baie lank gelede, 550 miljoen jaar gelede, het die reuse grou-grys granietrotse, waarna Paarlberg genoem is, hulle ontstaan gehad. Diep onder die aardkors het hulle […]

Die Strooidakkerk, Paarl

Aan Hoofstraat in Suider-Paarl is hierdie ou historiese kruiskerk met sy strooidak geleë. Dit is die tuiste van die derde oudste gemeente van die Ned. Geref. […]

Die Oude Pastorie-Museum, Paarl

Simon van der Stel se Kolonie van Drakenstein het vinnig langs die vallei van die Bergrivier af uitgebrei. Aan weerskante van die pad wat van Franschhoek met […]

Die Kleinbosch-begraafplaas, Daljosafat

Duideliker as uit sy ou geboue spreek die geskiedenis van die Bergriviervallei uit sy ou begraafplase. Dit is veral waar van die begraafplaas op Kleinbosch in […]

Twist Niet, Wellington

(Geen toegang) In Bergstraat, byna in die middel van Wellington, staan ’n ou Kaaps-Hollandse T-vormige huis, waaromheen die dorp as ’t ware sy ontstaan gehad het. […]

Die Ou Kerk-museum, Tulbagh

Net anderkant die skilderagtige Tulhaghkloof draai die pad links en gaan naby die spoorwegstasie oor die spoorweg. Daar kom ons in die Tulbaghkom, voorheen die Land […]

De Wet-huis, Tulbagh

(Geen toegang) Ds. Arnoldus M. Meiring (1743-1757) het sy pastorie ongeveer een km noord van die ou kerkie gebou wat hy hier in die Land van […]

Die Biblioteek, Tulbagh

Parallel met Tulbagh se Kerkstraat loop Van der Stelstraat. In hierdie twee ou strate het ’n aantal geboue behoue gebly wat die 18de-eeuse karakter van die dorp […]

Plaaswoning, Doornrivier, dist. Worcester

(Geen toegang) Die pad van Worcester na Villiersdorp loop byna reg suid en gaan oor die Breërivier na die Brandvleidam. ’n Ent van die dam draai […]

Die Duiwehok, Meerlust, Faure (Geen toegang)

Onder die eerste groepie boere wat rondom 1680 buite die Skiereiland grond gekry het, was die bekende Henning Hüsing, ’n groot veeboer, wat jare lank die […]

Parel Vallei, Somerset-Wes

In die onmiddellike omgewing van Somerset-Wes lê daar ’n aantal ou historiese plase met hul sierlike Kaaps-Hollandse huise wat by die liefhebber van die Boland ’n […]

Groot Paardevlei, Somerset-Wes (Geen toegang)

Regs van die ou Firgrove-pad, enige kilometers nadat dit in die buitewyke van Somerset-Wes uit die pad na Stellenbosch gedraai het, lê daar teen die helling […]

Kamferbome by Vergelegen, Somerset-Wes

Enkele kilometers reg oos van Somerset-Wes in die hoek tussen die Hottentots-Hollandberge en die Helderberg is die historiese plaas Vergelegen geleë. Dit is in 1700 aan […]

Die Duiwehok, De Bosch, Somerset-Wes

Die plaas De Bosch, vroeër Onverwacht, lê omtrent 2 km van Somerset-Wes regs van die ou pad na Sir Lowry’s-pas. Hier op die werf staan ook ’n […]

Die Gantouwpas, Steenbras

Deur die besetting van die vallei van Hottentots-Holland deur Willem Adriaan van der Stel het die ooswaartse uitbreiding van die Kaapkolonie ’n tyd lank tot stilstand […]

Die Ou Kerkklok, Genadendal

Oor die ou historiese brug oor die Riviersonderend loop die pad van Caledon die Baviaanskloof binne. Hier in ’n berghoek met verruklike natuurskoon lê Genadendal, een […]

“Het Ziekenhuis”, Riviersonderend

Vanaf Caledon loop die nasionale pad oor die uitlopers van die Swartberg tot in die pragtige, vredige Vallei van die Riviersonderend, vroeër Zoete Melks Valley. In […]

Die Pleintjie, Tuishuise en “The Cottage”, Swellendam (Geen toegang)

Reg teenoor die “Auld House”, aan die ander kant van die hoofstraat, lê ’n hoogs interessante historiese kompleks – ’n pleintjie, ’n ry tuishuise en “The […]

Die Akkerbome, Swellengrebelstraat, Swellendam

Swellengrebelstraat, wat voor die Drosdy verby loop, is deel van die oorspronklike Kaapse Wapad of “Groote Wagen Weg” waarlangs die oudste togte na die binneland gegaan […]

Die Drosdy, Swellendam

Die Heemrade het die plek vir hulle drosdy uitmuntend gekies. Geleë ten ooste van die Korenlandsrivier aan “die weg na die Kaap”, bied dit ’n pragtige […]

Die Ou Tronk, Swellendam

Naas die Drosdy is die Ou Tronk – nog al die jare onder daardie naam bekend – die oudste en interessantste gebou op Swellendam. Op die […]

Die Ou Poskantoor, Swellendam

Skuins oorkant die Drosdy, vlak naas die Ou Tronk, staan ’n huisie met ’n rietdak en dik mure. Hoog op in die swaar geelhout-voordeur is ’n […]

Fort Frederick, Port Elizabeth

Gedurende die laaste helfte van die 18de eeu het die veeboere deurgedring tot aan die Visrivier en Algoabaai het binne die sfeer van botsing tussen Boer […]

Die Slagveld van Grahamstad, 1819

Op die hoogte oos van Grahamstad en vlak daarby lê Makannaskop. Die nasionale pad van Kingwilliamstown kronkel onderkant die kop verby na die vallei en Grahamstad. […]

Die Dias-kruis, Kwaaihoek, Alexandria

Op die pad van Alexandria na Boesmansriviermond draai ’n paadjie skielik regs na Boknes en loop tot byna aan die kus. ’n Kilometer ooswaarts vanwaar die […]

Van der Stel se Kopermyn, dist. Springbok

Elf km oos van Springbok op die pad na Aggeneis en Pofadder hoog teen die helling van die Koperberge is Simon van der Stel se ou […]

Die Residensie, Graaff-Reinet (Geen toegang)

Die landdroswoning van Graaff-Reinet staan in die skilderagtige ou Pastoriestraat reg teenoor die pragtig gerestoureerde Reinet-huis. Dit was oorspronklike die tuishuis van ’n familie wie se […]

Van Plettenberg se Baken, dist. Colesberg

Ongeveer 16 km suid van Colesberg op die nasionale pad na Hanover draai ’n plaaspad noordwaarts na die plaas Quaggasfontein uit. In die uiterste noordelike hoek […]