Oude Post, Rietvallei, Swellendam

Kapstylhuise, Puntjie, dist. Riversdal (Geen toegang)
June 27, 2018
Langenhoven se Geboortehuis, Hoeko, Ladismith (Geen toegang)
June 27, 2018

Vanaf die begin van die nedersetting aan die Kaap het die Kompanjie veel las van die Hottentotte gehad. Voortdurend het hulle die vee van die vryburgers gesteel. Om die boere te beskerm en om terselfdertyd teen onwettige veehandel met die Hottentotte te waak, het die Kompanjie sogenaamde poste op die grense opgerig, beman deur ’n aantal soldate en onder toesig van ’n “Post Houder”. Bekend is veral die vroegste poste langs die Liesbeekrivier, maar na gelang die trek na die binneland deurgedring het, was dit ook nodig om o.a. in die Land van Waveren, by “Het Ziekenhuis” in die vallei van die Riviersonderend en aan die Buffeljachtsrivier sulke poste op te rig. Laasgenoemde, bekend as “Oude Post”, was geleë op die plaas Riet Valij, tans Rietvlei, oos van Swellendam op die huidige pad na Zuurbraak.

In 1734 het die goewerneur Jan de la Fontaine ’n besoek aan Mosselbaai gebring en kort na sy terugkeer is hierdie pos opgerig. ’n Klein fortjie is gebou en ’n aantal manskappe is daar gestasioneer. Een van die vroegste “Post Houders” was Johan Martin Lourens. Hy is opgevolg deur sy skoonseun, Jan Marthinus Theunissen, wat ’n groot vriend van die Hottentotte en die Morawiese sendelinge was.

Op die roete na die ooste het hierdie pos ’n bekende rendezvous vir ou reisigers geword. In 1772 het Carl P. Thunberg vergesel van die beroemde botanikus, Johan Andreas Auge, hier aangegaan, en daarna is dit agtereenvolgens deur goewerneur Van Plettenberg, lady Anne Barnard, Henry Lichtenstein, e.a., besoek.

(Klipstapel en Bronsplaat 1941)

 

R Jacob Gordon • Oude Post, Rietvallei 1778 • Staatsargief, Kaapstad

 

Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, p. 118.