“My eerste uniform was ’n Voortrekkeruniform.”

Magnus Malan, minister van Verdediging

 

Hoofleier Badie Badenhorst sterf

In 1981 sterf Hoofleier JFP (Badie) Badenhorst onverwags. In sy heel laaste Hoofleiersboodskap aan Die Voortrekkers het hy die tweede strofe van “Uit die Chaos van die eeue” aangehaal. Vir hom was die strofe ’n “pragtige wekroep vir ons taak en ons toekomspad”:

Een van hart en sin en strewe,
Vas vertrouend op die Heer,
Sal ons bou ’n toekoms heerlik
Op die skone van weleer.
Uit die diepte van ons harte,
Smeek ons vurig om gena
Om te hou wat ons verwerf het,
om te bou, Suid-Afrika!

Die hoofbestuur verkies op 10 Julie 1981 vir BH (Bennie) Badenhorst, die vorige hoofsekretaris, tot waarnemende hoofleier. Hy dien slegs vyf dae as hoofleier tot die kongres aanbreek. By die kongres op 15 Julie 1981 word CWH Boshoff as die sesde Hoofleier verkies.

BH (Bennie Badenhorst)

BH (Bennie Badenhorst)

Foto 2

CWH (Carel) Boshoff

Afrikanerverdeeldheid

Boshoff was ten tye van sy verkiesing as Hoofleier ook voorsitter van SABRA en van die Afrikaner Broederbond. Gedurende sy termyn was hy ook die stigter van die Afrikanervolkswag en uitgesproke teëstander van die koers wat die Nasionale Party ingeslaan het. As gevolg van Boshoff se verbintenis om die grondwet en tradisies van Die Voortrekkers gestand te doen, het Die Voortrekkers nie in sy tyd soos ander Afrikaanse instellings verbrokkel nie.

Die Voortrekkers is egter nie gespaar gebly van die bitter rusies, twiste, partypolitiek en skeurings wat Afrikaners gedurende die tagtigerjare gekenmerk het nie. Onder die oppervlak was die politieke spanningslyne sigbaar. Tydens die 1987-kongres is Boshoff slegs met 21 stemme herkies, nadat hy ook ’n mosie van wantroue in die Hoofbestuur afgeweer het.

Tydens die 150ste herdenking van die Groot Trek het sommige Voortrekkers die herdenkingsfeeste op Donkerhoek bygewoon waar Andries Treurnicht die hoofspreker was. Ander Voortrekkers het die geleentheid op Monumentkoppie bygewoon waar PW Botha die hoofspreker was.

Foto 3

Ongekende groei

Die tagtigerjare word gekenmerk deur die groot getalle jeuglede wat by Die Voortrekkers aangesluit het. Nuwe veldwerkkampe is gestig wat teen 1980 deur 1466 Verkenners bygewoon is.

Foto 5Teen 1980 was daar net in Transvaal 14 208 laerskool-Voortrekkers. Die eerste gebiedskamp vir Penkop en Drawwertjies was by Oog-Elandsfontein naby Carltonville. Gedurende 1976 het die kamp verdeel in die Noordelike PD-kamp (tans op Westfalia naby Tzaneen), Sentrale PD-kamp (wat later na De Bank-terrein geskuif het) en Suidelike PD-kamp op Venterskroon. In 1981 was die getalle van die Sentrale PD-kamp so hoog dat die Hoëveld-kamp gestig is. In 1984 het Jakaranda-kamp ook afgestig van die Sentrale PD-Kamp. Die jaarlikse Transvaalse kompetisiekamp is in 1980 deur 1250 Verkenners bygewoon.

Die getalle van die Voortrekkers het in 1984 ’n hoogtepunt bereik met ongeveer 60 000 lede.

Jeugweerbaarheid

Statistiek toon dat Die Voortrekkers se getallegroei direk verband hou met die uitbreek van die Soweto-onluste en Suid-Afrika se toenemende betrokkenheid by die Grensoorlog in Namibië. In 1981 meld die Hou Koers die kommer oor die merkbare verskerping van stedelike terreur. Die 50-jaar feesboek verduidelik dit as volg: “om weerbaar en paraat te wees moet ’n mens jou land en sy vyande ken. Ook hierin skool Die Voortrekkers ons jeug. Baie vaardighede soos kaartlees en kompaswerk, skietkuns, selfverdediging, vermomming en bekruipkuns word in die loop van Voortrekkerwerk aan jongmense oorgedra.” Voortrekkers was beter toegerus vir die verpligte grensdiens en is dikwels as weermagoffisiere gekeur. Die direkte gevolg hiervan was egter dat die Voortrekkers al meer militaristies geraak het.

Foto 6

Foto 7
Die positiewe waarde van die era is die besef by Afrikanerjongmense van die waarde van respek, trots en dissipline. Baie oud-Voortrekkers wat in dié era jeuglede was, dink steeds nostalgies terug aan die kampe, groot parades, bruin uniform, die reuk van die weermagtente en die aangrypende sang van ’n duisend stemme.

Die era word treffend beskryf in ’n aanhaling in Die Voortrekkers se halfeeu-feesboek wat in 1981 verskyn het:

Aan ons grense maak die vyand
planne om ons land te vat,
ons grond te bevlek met ons bloed;
in die veld sal ek
my vaderland verdedig en oorwin
of val soos ’n man
as dit moet.
Kom maak jou tuis,
Kom lewe in die veld,
Onthou, onthou:
In die veld sal ons veg
Vir ons vaderland.