’n Verhaal omtrent die held van Bloedrivier

Daniël en Petrus Bezuidenhout
November 23, 2015
Die vroegste jare in die Vrystaat
November 23, 2015

Die tweede vrou van generaal Andries Pretorius was baie bang vir ’n spook en ’n wewenaar. Hierdie verhaal het sy self vertel. Haar naam was Petronella Aletta de Lange. Hulle het nie ver van die teenswoordige Somerset-Oos af gewoon nie.

Toe sy elf jaar oud was, het haar vader besluit om saam met die Trekkers ’n nuwe land te gaan soek, omdat hy aan die Oosgrens so baie veeverliese gely het. So het hy dan uiteindelik oor die Drakensberge na Natal toe getrek. Die beweging van die waens langs klowe en afgronde het ’n diep indruk op die jong Petronella gemaak. Die waens was swaar gelaai en hulle moes met kettings langs die afdraandes gerem en vasgehou word.

Generaal Andries Pretorius het later in die Transvaal kom woon, waar hy ook ’n volksleier was. Sy vrou is oorlede toe hy die Vrystaters by Boomplaas gaan help het.

Op ’n baie interessante manier het tante Petronella later vertel hoe sy die generaal ontmoet het. Dit het op ’n groot Nuwejaarsfees plaasgevind.

Nadat die generaal reeds ’n paar maande wewenaar was, het hy aan veldkornet Daniël (Daïl) Erasmus opdrag gegee om al die jong mense, nooiens en kêrels, na ’n Nuwejaarsfees in die Bosveld uit te nooi. Later het sy vrou uitgevind dat dit sy plan was om ’n tweede lewensmaat vir hom uit te kies. Sy was toe 24 jaar oud en die generaal omtrent 50 jaar.

Petronella was maar baie beskroomd en teruggetrokke, toe sy daar tussen die mense geloop het, want daar was twee dinge waarvoor sy in daardie dae baie bang was, nl. ’n spook en ’n wewenaar.

Toe die fees eindelik moes begin, het generaal Andries Pretorius reguit na haar toe gestap en haar gevra om saam met hom ’n paar dansdraaie te maak, waarmee die byeenkoms geopen sou word. Sy was skaam en verstom, maar sy kon die versoek nie weier nie. Nadat hulle ’n bietjie gedans het, het hy haar na ’n bank toe gelei waar hulle ’n bietjie gerus het.

Hulle het skaars gesit of ’n paar jong kêrels kom vinnig nader na haar toe en vra haar om met hulle te dans. Voor sy nog kon antwoord, het Pretorius die knape verwilder deur te sê dat hulle haar met rus moes laat, want sy was konsuis te moeg om verder aan die pret deel te neem.

Die jongspan het egter kort-kort die draai daar by die generaal en sy nooi gemaak. Hy het maar gemaak of hy hulle nie sien nie en sy groot bont sakdoek op haar skoot oopgegooi en haar hand daaronder vasgehou. Saggies het hy in haar oor gefluister dat sy hom nie moet vergeet nie en dat hy binnekort na hulle plaas toe sou kom.

Daardie Nuwejaarsfees het twee dae aangehou. ’n Paar weke na die feestelikhede het die generaal by die nooi se plaas opgedaag. Hy het twee dae daar vertoef. Voor sy vertrek, het hy die “ja-woord” van haar gekry en haar ouers het ook hulle toestemming gegee dat hulle mag trou.

’n Rukkie later is die huweliksband in die omgewing van Mooirivier naby Potchefstroom gelê. Daarvandaan het die bruidspaar na die generaal se plaas aan die voet van die Magaliesberg gegaan. Die naam van die plaas was “Rus van die Oude”.

Daar was baie mense op daardie plaas om die generaal en sy tweede vrou te verwelkom. Die burgers was bly en daar het groot vreugde geheers. Ou Grietjie, die kanon van Bloedrivier, het ’n harde welkomsgroet laat hoor en die burgers het ’n eresaluut met hulle ou sannas gevuur. Daarna het hulle feesgevier.