Die nageslag van die Vryburgers het oos- en noordwaarts versprei. Engeland het in 1806 die Kaap in besit geneem en nooit weer aan Nederland teruggegee nie. In 1815 het dit permanente Britse eiendom geword en die hele samelewing is verengels. Teen 1836 het al meer burgers uit die oosgrensdistrikte weggetrek met die ideaal van ’n eie republiek voor oë. Een van die welsprekendstes was Piet Retief, wat die redes vir die Trek in die Grahamstown Journal gepubliseer het.
Retief Manifes

Hoewel die Groot Trek voorspoedig begin het, was dit teen die einde van 1838 in ’n groot krisis. Koning Dingaan van die Zoeloes het vyandig geword en Retief en sy geselskap uitgewis. Voortrekkers is oral in Natal aangeval en vergeldingspogings het misluk. ’n Strafkommando onder ’n nuweling, Andries Pretorius, het teen die Zoeloes uitgetrek. Hulle was diep onder die indruk van die Zoeloes se militêre mag en dat hulle nie veel van ’n kans gestaan het nie. Teen die agtergrond het hulle op 9 Desember nederig tot God genader met ’n Gelofte. Teologies is die reg van die mens tot so ’n ooreenkoms met God al bevraagteken, maar vir die Voortrekkers was dit ’n nederige noodkreet. In die oorwinning op 16 Desember by Bloedrivier, het hulle God se antwoord gesien.
Gelofte

Toe die Trek tot ruste gekom en die Boere weer begin boer het, het Andries Pretorius besef dat ’n formele ooreenkoms met Brittanje gemaak sou moes word. Al die Voortrekkers was voorheen Britse onderdane, en sonder Britse erkenning kon hulle steeds as rebelle gebrandmerk word. Die uiteinde van hierdie onderhandelinge was dat die Transvaal (Zuid-Afrikaanche Republiek of ZAR) in 1852 onafhanklik geword het en die Republiek Oranje Vrijstaat in 1854. Dit is onderskeidelik in die Konvensies van Sandrivier en Bloemfontein erken.
Sandrivier Konvensie