Die opkoms en vordering van Afrikanernasionalisme na Uniewording tot aan die einde van die 1920′s kry aandag in hierdie maand se dagstukke. Dit het betrekking op alle lewensterreine.

Afrikaans word ’n amptelike taal

Die Zuidafrikaanse Akademie voor Taal, Letteren en Kunst (sedert 1942 Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns) het in 1915 die ...
Lees verder

Bloeitydperk van Nasionalisme

Die nasionalisme van die 1920erjare was taamlik inklusief – so ruimdenkend ook dat vooraanstaande nasionale Afrikaners hulle in ’n groot ...
Lees verder

Hertzog wen ’n verkiesing

Die Randse vakverbond het die staking afgelas en die kamer van Mynwese het op sy eie voorwaardes soveel wit werkers ...
Lees verder

Byna “rooi revolusie” aan die rand

Die vernaamste moeilikheid waarmee generaal Smuts te doen sou kry, was ’n staking wat sterk verband gehou het met die ...
Lees verder

Nasionale Party vorder

Die vernaamste politieke opposisie van die nuwe premier, generaal Jan Smuts, was die Nasionale Party. Dié het in sy eerste ...
Lees verder

Suid-Afrika en die “Groot Oorlog”

Afrikanernasionalisme is versterk deur die verset teen die land se deelname aan die “Groot Oorlog” soos die Eerste Wêreldoorlog bekend ...
Lees verder

Afrikaans word universiteitstaal

Die Universiteit van Kaapstad, van Stellenbosch en van Suid-Afrika het op 2 April 1918 tot stand gekom. Laasgenoemde het ses ...
Lees verder

Politieke stryd oor taal en universiteit

Engels was lank die enigste of vernaamste onderwysmedium maar langsamerhand het Nederlands en Afrikaans ook onderrigtaal geword. Engelse enkelmediumskole was ...
Lees verder

Die Spaanse griep en AVBOB

In die laaste jaar van die Eerste Wêreldoorlog het ’n groot ramp die mensdom getref. Dit is die Spaanse griep, ...
Lees verder

Die Huisgenoot word opgerig

Een van die Nasionale Pers se eerste oogmerke was die oprigting van ’n tydskrif. Dié het die eerste keer in ...
Lees verder

Broederbond gestig

Die eerste Afrikaanse ondernemings het in die Kaap tot stand gekom. Aan die Rand was so iets onmoontlik; die Afrikaners ...
Lees verder

Vordering vir Afrikaans

1918 is ook die jaar waarin die Koöperatieve Wijnbouwers Vereniging van Zuid-Afrika Beperkt, die KWV, opgerig is. Dit het gevolg ...
Lees verder

Santam en Sanlam kom tot stand

Die Helpmekaar en advertensieboikotte teen De Burger en De Volkstem het Afrikanernasionaliste ook ekonomies bewus gemaak. Veral die boikotbeweging teen ...
Lees verder

Helpmekaar

Die nasleep van die Rebellie het gelei tot ’n groot nasionale kragsinspanning – ’n insameling van geld vir die vergoeding ...
Lees verder

“En ek is nog hy”

Een van die rebelle wat ’n paar maande tronkstraf gekry het en aan wie ’n onderwysverbod opgelê is, was ’n ...
Lees verder

Nasionalisme en Afrikaans

Op die dag van De Wet se vrylating is ’n dankdiens vieruur die middag in Melville, Johannesburg, gehou. Tremvragte vol ...
Lees verder

Vroue betoog vir generaal De Wet

Die veldtog vir die vrylating van die oorlogsheld De Wet is, soos gemeld, begin deur mevrou Hendrina Joubert asook mevrou ...
Lees verder

Herlewing van Afrikanernasionalisme

“Daar ruis deur die ganse land ’n nuwe stroom,” het De Burger geskryf. Inderdaad was daar al van Desember 1914 ...
Lees verder

Oprigting van Naspers

Op die vergadering in Heemstede is ’n deputasie benoem wat meneer Jannie Marais in die Strand besoek het; hy het ...
Lees verder

’n Nuwe koerant word beplan

Die Rebellie het tot gevolg gehad dat Hertzog die bietjie steun verloor het wat hy en sy pas gestigte Nasionale ...
Lees verder

Dood van Generaal Beyers en Jopie Fourie

Terwyl De Wet besig was met protesvergaderings, het luitenant-kolonel SG (Manie) Maritz, met ’n aantal volgelinge uit die Verdedigingsmag Upington ...
Lees verder

Deur die Dorsland na Duitswes

In Generaal J.C.G. Kemp en die epiese woestyntog beskryf M.C.E. van Schoor dié tog ondanks die militêre en politieke mislukking ...
Lees verder

Generaals Beyers verdrink en Jopie Fourie gefusilleer

Terwyl De Wet besig was met protesvergaderings, het luitenant-kolonel S.G. (Manie) Maritz, met ’n aantal volgelinge uit die Verdedigingsmag Upington ...
Lees verder

Generaal De la Rey word doodgeskiet

Engeland het op 4 Augustus 1914 oorlog teen Duitsland verklaar. Generaal Botha en sy minister van verdediging, generaal Smuts, was ...
Lees verder

Afrikaans word onderwysmedium

Die onderwysordonnansies van Transvaal, Kaapland en die Vrystaat is in 1911 en 1912 verander om voorsiening te maak vir onderwys ...
Lees verder

Afrikanerverdeeldheid vererger

Hertzog het steun ontvang van mense soos president Steyn, dominee Kestell, JHH de Waal en generaal CR de Wet. De ...
Lees verder

Politieke stryd en die Hertzogprys

Die politieke spanning wat Langenhoven in staat gestel het om redakteur te word, het al van vroeg af bestaan tussen ...
Lees verder

Langenhoven veg teen Nederlands

Nog ’n skrywer wat deur die oorlog beïnvloed is, het nou op die toneel gekom: CJ Langenhoven, gebore 1873. Reeds ...
Lees verder

Oom Gert vertel

31 Mei 1910 was nie net die geboortedatum van die Unie van Suid-Afrika nie, maar ook die verskyningsdatum van ’n ...
Lees verder