In Juniemaand se stukkies lees ons meer van die algemene kultuurlewe net voor die Tweede Vryheidsoorlog. Dan begin die oorlog en heelwat onderwerpe wat daarmee te doen het, volg.

Afrikaanse Bybelvertaling

Die Bybel was nog Nederlands. Aan ’n Afrikaanse Bybelvertaling is niks gedoen nie; SJ Du Toit het in 1889 wel ...
Lees verder

Boeke vir Afrikaners

Nederlands was die leestaal van baie Afrikaners. Een van die gewildste skrywers was D’Arbez, skuilnaam van JF van Oordt (1856–1918) ...
Lees verder

Twee Afrikanernasionalismes?

Transvaalse Afrikaners het in die laaste jare van die negentiende eeu ’n bittere stryd oor die onderwys gevoer. Hollands was ...
Lees verder

Nederlandse beweging

Ná die koersverandering van SJ du Toit het Afrikaans die koeranttaal geword waarin die saak van die Afrikaner veroordeel is, ...
Lees verder

SJ du Toit se koersverandering

Terwyl hy nog in Pretoria was, het SJ du Toit in 1891 ’n gesprek met Rhodes gehad oor dié se ...
Lees verder

Twee Afrikaanse taalkongresse

Die gebeurtenisryke 1896 het naas rampe darem ook vordering vir Afrikaans gelewer. Die eerste Afrikaanse tydskrif het tot stand gekom ...
Lees verder

Transvaalse en Vrystaatse redakteurs

’n Neef van meneer Johan Koopmans, en huisvriend van die Koopmans De Wet-familie was doktor Frans Vredenrijk Engelenburg. Hy het ...
Lees verder

Die “Kruger-miljoene”

Om die oorlog te kon voortsit, moes Transvaal sy munt- en goudvoorraad van tussen £400 000 en £500 000 en ...
Lees verder

Die val van Pretoria

Die gees van mismoedigheid het net tydelik gewyk. Op die krygsraads-vergaderings van 5 en 7 Junie by Eerste Fabrieke was ...
Lees verder

Op moedverloor se vlakte

Intussen het die bedruktheid in Engeland plek gemaak vir blydskap en optimisme. Die hoogbejaarde koningin Victoria het twee dae agtermekaar ...
Lees verder

De Wet laat skep nuwe moed

Hoewel die burgers by tye dapper weerstand gebied het, veral by die Slag van Driefontein, het lord Roberts Bloemfontein op ...
Lees verder

Eerste verskille oor vrede

Vir Afrikaners was die oorgawe by Paardeberg ’n ontsettende ramp. MER het later vertel dat sy in dominee Piet Meiring ...
Lees verder

Wit vlag op Majubadag

Die toestand in Cronjé se laer was ellendig. Dae aaneen het die Britse kanonne ’n dodelike hael van liddietbomme op ...
Lees verder

Die grootste waagstuk van die oorlog

Cronjé sou nog kon weggekom het as hy bereid was om sy laer agter te laat en net met sy ...
Lees verder

Britse reaksie op “Black week”

In die Kaapkolonie het talle Afrikaners hulle by die republikeine aangesluit. Daarby het nie-vegtendes hul stem teen Brittanje laat hoor ...
Lees verder

Magersfontein

Omdat generaal De la Rey sy seun moes begrawe, was hy nie op die krygsraadsvergadering waarop generaal Cronjé en kommandant ...
Lees verder

Oorwinning verander in neerlaag

Sir Redvers Buller, as nuwe opperbevelhebber van die Britse magte in Suid-Afrika, het op 31 Oktober 1899 op dieselfde skip ...
Lees verder

“Rooi Bul” vang Churchill

Terwyl die Boere in Natal gewag het op die aankoms van die veel sterker Britse magte van Durban af, het ...
Lees verder

President Kruger keur koerant op Sondag goed

Soos mens kan verwag, is die nuus oor die veldslae gretig afgewag. Groot paniek het ná die Slag van Elandslaagte ...
Lees verder

Nuttelose beleërings

Dit is onmoontlik om hier ’n volledige beeld van die oorlog te gee. Ons konsentreer dus op ’n paar belangrike ...
Lees verder

Sonder kennis en ervaring

NP van Wyk Louw skryf dat die Afrikanervolk teen sy sin en sonder vorige ervaring in ’n stryd met ’n ...
Lees verder

SJ du Toit en sy seun verskil

Sommige Afrikaners wat kon gaan veg, wou nie. Ander wat wou gaan veg, kon nie. Party burgers was eerder boere ...
Lees verder

Oorlog!

Pretoria was stil op 10 Oktober, aangesien president Kruger in ’n openbare kennisgewing gevra het dat sy verjaarsdag nie gevier ...
Lees verder

Ekstase en somberheid

Die skryfster Olive Schreiner, suster van die eerste minister van Kaapland, het op 24 Mei 1899 begin skryf aan An ...
Lees verder

’n Edele besluit

Van die Bloemfonteinse konferensie in Junie tot in Oktober 1899 het die Britse regering al hoe meer druk op Transvaal ...
Lees verder

Krisis oor ’n rewolwerskoot

Terwyl generaal William Butler in 1898 as hoë kommissaris waargeneem het, het hy baie gedoen om die South African League ...
Lees verder

Aanhitsers van ’n oorlog

Engels was teen die end van die 19de eeu die huistaal van verskeie vooraanstaande Afrikaners in Kaapstad. Toe ’n Afrikanerouerpaar ...
Lees verder

Engels vorder in die kerk

Die kerk was een van die instellings waarin daar byna die hele 19de eeu ’n felle kultuurstryd gewoed het. Aanvanklik ...
Lees verder

Vereniging en skeuring

Die “Verenigde kerk” waarvan Van Melle in Dawid Booysen melding maak, is nie meer onder die naam bekend nie. Die ...
Lees verder

Nagmaal op die platteland

“Die Hervormde kerk het nagmaal, die Verenigde kerk het nagmaal, die Enkel Gereformeerde kerk het nagmaal, en in al die ...
Lees verder