Die Drukpers van die Genootskap van Regte Afrikaners, Paarl

Die Oude Pastorie-Museum, Paarl
January 18, 2018
“Het Gymnasium”, Paarl
January 18, 2018

Van die waardevolste voorwerpe in die Hugenotemuseum is die klein drukpers, die proefpers en die bindtoestel wat deur “Die Genootskap van Regte Afrikaanders” gebruik is. Hierdie Genootskap is op 14 Augustus 1875 in “Wesfalen”, die woning van mnr. Gideon J. Malherbe, gestig met die doel “Om te staan ver ons Taal, ons Nasie en ons Land”.

Om sy doelstelling te verwesenlik was dit noodsaaklik dat die Genootskap sy eie orgaan sou hê en hy het dus besluit om die eerste koerant in Afrikaans, Die Afrikaanse Patriot, in 1876 uit te gee. Daarvoor was ’n eie drukpers nodig en daarom is hierdie ou persie met sy eie proefpers en bindtoestel aangeskaf. In die begin het dit in ’n sykamer van die huis van mnr. Gideon Malherbe gestaan. Later, na ’n paar verhuisings, het dit tereggekom in die agterplaas van die ou pastorie waarin ds. S.J. du Toit toe gewoon het, nl. die linkervleuel van die Gimnasium. In 1878 is ’n drukpersmaatskappy, D.F. du Toit & Co., gestig en die genoemde drukkersapparate het in die hande van die maatskappy oorgegaan. Met die ondergang van D.F. du Toit & Co. in 1904 is die Paarlse Druk-persmaatskappy gestig om in sy plek te kom en weer eens het die persie in gebruik van hierdie maatskappy gekom. Die maatskappy bestaan nog en is vandag die eiendom van mnr. Nico Retief en sy seun. In 1965 het mnr. Retief die drukpers, wat hy tot in daardie stadium vir allerhande hulpdienste gebruik het, aan die Hugenotemuseum geskenk. Dit is formeel deur die Minister van Onderwys, Kuns en Wetenskap in ontvangs geneem.

(Geproklameer 1969)

 

Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, p. 90.