Trekleier: Gerhardus Jacobus RUDOLPH (1797-1851)

Trekleier: Louis Jacobus NEL Snr. (1778-)
September 28, 2020
Trekleier: Pieter Daniel JACOBS (1780-1845)
September 28, 2020

deur Isabel Groesbeek

Gerhardus Jacobus RUDOLPH ook soms Gert Jacobus (1797-1851; ‘b1c2’ in RUDLOLPH-register) is in 1797 as die tweede oudste seun van Jacobus Andreas/Andries RUDOLPH en Johanna Magdalena OOSTHUYSEN (Gerhardus-dg) gebore en op 12.11.1797 te Kaapstad gedoop. Sy ouers het onder distrik Graaff-Reinet gesorteer, maar daar was nog nie ’n gemeente nie. Sy vader was die oudste kind en seun van die stamouers, Johan Bernhard RUDOLPH en Helena BENDFELDT. Hy en sy kleinniggie aan moederskante, Johanna Susanna Sophia MEYER (1803-1848), die jongste dogter van Jan MEYER en Magdalena SCHEEPERS, is op 3.10.1819 te Uitenhage in die huwelik bevestig. Twaalf kinders is uit hul huwelik gebore waarvan die oudste nege te dist. Uitenhage gebore is en die jongste drie te Pietermaritzburg.

Hy was ’n Voortrekkerleier van ongeveer 26 gesinne wat volgens Visagie ongeveer Maart 1837 uit die omgewing van Onder-Boesmansrivier, dist. Uitenhage vertrek het. Volgens Visagie het hul min of meer dieselfde trekroete as Maritz gevolg en het verby Grahamstad, deur De Bruynsdrif, verby  Plathuis en Commandofontein  (plaas van trekleier LJ Nel) en dan op die waterskeiding tussen die Koonap en Mankazana oor die Winterberg getrek. Hul was ongeveer April 1837 by die Penhoekpas en het die Oranjerivier by Buffelsvlei oorgesteek. Hy neem ook aan die Slag van Bloedrivier deel.

Gesinne in die trekgroep uit die wyk Onder-Boesmansrivier, dist. Uitenhage sluit moontlik, volgens Visagie, o.a. die volgende in:

  • Weduwee van Jacobus Andreas RUDOLPH (1773-1809) en moeder van trekleier, Johanna Magdalena OOSTHUYZEN/OOSTHUIZEN (1775-1864).
  • Marthinus OOSTHUIZEN (1791-1838), sy eggenote, Dirkje Elisabeth MARAIS (1793-1858) en hul gesin o.a. Marthinus Jacobus OOSTHUIZEN (1818-1897), die held van Rensburgkoppie wat op die trekpad met ’n broerskind van die trekleier in die huwelik getree het.
  • Jacobus Andreas RUDOLPH Jnr. (1798-1881), broer van trekleier, sy eggenote, Engela Elisabeth Agatha MEYER (1803-1884; tweelingsuster van trekleier se eggenote) en hul gesin.
  • Gerhardus Johannes Adolphus SCHEEPERS, sy eggenote, Hester Susanna OOSTHUIZEN (1814-1905) en hul gesin. Twee van hul seuns tree ook later in die huwelik met die twee jongste dogters van die trekleier.
  • Gerhardus Jozua/Josua Van NIEKERK (1787-), sy eggenote, Margaretha Johanna STRYDOM en hul gesin.

Sy eggenote is volgens sy sterfkennis ongeveer 1848 in Ohrigstad oorlede en die trekleier enkele jare later as wewenaar in sy huis te Burgerstraat no. 8, Pietermaritzburg op 24.07.1851. Volgens sy boedel laat hy o.a. ’n volledige ossewa (waarde 40 pond), 20 stuks teelvee (waarde 40 pond), 2 perde (waarde 10 pond), 20 osse (waarde 60 pond), huishoudelike goed en meubels, asook ’n erf te Burgerstraat (waarde 100 pond), erwe te Bergstraat (waarde 60 pond) en plase (waarde ongeveer 1 450 pond), asook vee oorkant die Drakensberg (onberekend) na. Volgens die weesheer is totale waarde van boedel op 1 767 pond 17 sjielings bereken. Hy word deur drie meerderjarige en vyf minderjarige kinders oorleef, met lg. se ouderdomme wat wissel tussen 20 jaar en die jongste dogter wat maar 7 jaar oud was. (NAB: MSCE 3/4: 28/1851 (1852)

 

BRONNE & VERDERE LEESSTOF

Argivale bronne

Bybelinskrywing deur GJ Rudolph soos bewaar in Voortrekkermuseum, Pietermaritzburg (foto op e-GGSA webblad soos geneem deur John Deare, GGSA Middellande).

NG Kerk Kaapland doop- en huweliksregisters.

NG Kerk Pietermaritzburg doopregisters.

Natal Argiefbewaarplek boedels, Pietermaritzburg: Master of the Supreme Court Estates (MSCE)

Literatuur

CILLIERS B: Genealogieë van die Afrikaner-families in Natal. Pietermaritzburg, 1985.

VISAGIE Jan: Voortrekkerstamouers. Pretoria, Protea Boekhuis, 2011, p.15, 431.

VISAGIE Jan C: Voortrekkerleiers en trekroetes. Pretoria, Die Erfenisstigting, 2014, p.50.