Die “Martello”-toring, Fort Beaufort
September 12, 2019
Thomas Pringle se “Emigrant’s Cabin”, Bedford
September 12, 2019

Nouliks 29 km noord van Bedford in die Baviaansriviervallei lê die dorpie Glen Lynden. Oorspronklik is hierdie nedersettinkie na die rivier genoem nl. Baviaansrivier, maar in 1829 is dit op versoek van die inwoners tot Glen Lynden verander.

Hier op Glen Lynden staan ’n stoere ou klipkerkie, die produk van 1820 se Skotse Setlaars en hulle Hollands-Afrikanerbure om in die behoefte van ’n eie kerk te voorsien. Onder leiding van Thomas Pringle is dit in 1828 met die steun van die Kaapse regering opgerig. Dit is gebou in ’n T-vorm soos in Skotland so goed bekend. Die sonderlinge massiewe stutmure aan die westekant is in 1834 aangebou.

Op 23 Mei 1829 is die eerste predikant, eerw. John Pears, bevestig en by die geleentheid het die eerste kerkraad tot stand gekom. Pears is in 1833 deur eerw. Alexander Welsh opgevolg, wat hier tot 1859 gearbei het. Hy was die stamvader van ’n reeks van Welshse wat hulle op verskillende terreine in die Suid-Afrikaanse openbare lewe onderskei het. Tydens sy bediening is die ou pastorie langs die kerkie gebou.

Van die begin af was dit ’n Nederduitse Gereformeerde kerk en dit het geword die moederkerk van die gemeentes van Bedford en Adelaide. Hoewel Nederduits-Gereformeerd het dit sy verband met die Skotse Setlaars behou. In 1874 is dit deur ’n groter kerk in die nabyheid vervang en hier is die tradisie om Presbiteriaanse eredienste van tyd tot tyd te hou, voortgesit. Eers in 1958 is hierdie gewoonte verbreek toe op Eildon, hoër op in die Baviaansrivier, die 1820-Skotse Gedenkkerk gebou is.

Tans vervul die ou geboutjie nog ’n waardige funksie as sendingkerk.

(Bronsplaat 1956)

Bron: Oberholster, J.J. 1972. Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Die Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, p. 157.