25 AUGUSTUS
August 25, 2015
27 AUGUSTUS
August 27, 2015

Gebeure

1785 – Die distrik Graaff-Reinet is saamgestel

1879 – Die spoorlyn van Port Elizabeth bereik Graaff-Reinet

1901 – Anglo-Boereoorlog: Burgers gefusilleer

D. Olewagen en J. Nel word deur ’n vuurpeloton vir verraad in die Kaapkolonie gefusilleer omdat hulle as perdewagters vir ’n invallende Boerekommando opgetree het.

1914 – Nasionale Party van Transvaal gestig

Op hierdie dag is die Nasionale Party van Transvaal in die Erasmussaal in Pretoria deur ongeveer 300 aanwesiges gestig. Die oogmerk was om die vertrapte nasionale en godsdienstige beginsel van die Afrikaner weer op te hef en om die breuk in volksgeledere te heel. Die Botha-regering as sodanig het veral ook in die opvoeding nie die volk se godsdienstige beginsels gehandhaaf nie. Versoeningspogings het by herhaling misluk. Daarom is besluit om genl. Hertzog polities te steun. Die Nasionale Party van Transvaal van 1914 het die Afrikaner in sy politieke sowel as sy kulturele stryd gesteun. Met die Rebellie van 1914/1915 het die Party telkens die Afrikaanse volksbelange voorop gestel. Hierdie kombinasie van Afrikanerkultuur en Afrikanerpolitiek het in 1924 tot genl. Hertzog se premierskap help lei.

1916 – Eerste Wêreldoorlog: Duits-Oos-Afrikaanse regering val

Suid-Afrika se generaal Jan Smuts bring die Duits-Oos-Afrikaanse regering tot ’n val.

1960 – Apartheid: Noodtoestand afgekondig

Die noodtoestand wat op 30 Maart in Suid-Afrika afgekondig is ná die Sharpeville-slagting, word opgehef.

 

Geboortes

1874 – Christiaan Andries van Niekerk, kommandant in die ABO en oudsenator († 2 Januarie 1966)

Op die historiese plaas Vegkop, in die distrik Heilbron, word die seuntjie Christiaan Andries van Niekerk gebore, wat in die loop van sy lang lewe as “Oom Chris” so ‘n geliefde openbare figuur sou word. In die Engelse Oorlog word hy vanweë sy onverskrokkenheid en bekwame leiding kommandant, en op Vereeniging stem hy saam met vyf ander afgevaardigdes teen die besluit om wapens neer te lê. Van 1907 tot 1960 speel hy as lid eers van die Vrystaatse Wetgewende Vergadering, toe van die Unie-Volksraad en later van die Senaat – waarvan hy jare lank ook die waardige President was – ‘n vername rol. Deurgaans vind die materiële en morele opheffing van sy volk op alle gebiede, en die goeie reg van die Afrikaanse taal, in hom ‘n kragtige kampvegter. Deur sy besielende gehegtheid en trou aan ons hoogste beginsels, sal hy altyd as ‘n ware Boere-aristokraat en ‘n sieraad van die Afrikanervolk onthou word, wat die FAK onder meer in aanmerking geneem het toe hy op 30 Mei 1963 die eksklusiewe goue Erepenning vir Volksdiens aan hom toegeken het. Hy is op 2 Januarie 1966 oorlede.

1895 – Isabella Gordon (Tibbie) Visser, oudsenator en dogter van pres. MT Steyn († ?)

 

Sterftes

1925 – Johann Rissik, landmeter en die eerste administrateur van Transvaal (* 2 Februarie 1857)

Johann Rissik was die eerste administrateur van Transvaal nadat die Unie van Suid-Afrika in 1910 tot stand gekom het, en hy was verantwoordelik vir die uitleg van Johannesburg en Benoni. Hy het in 1917 afgetree en is in 1925 oorlede.

2008 – Ds. Philippus Lodewickus (Phil) Olivier, predikant in drie gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, assistentredakteur van die Kerkbode en samesteller van Ons gemeentelike feesalbum (* 21 Junie 1918)

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org/wiki/