19 JUNIE
June 17, 2015
21 JUNIE
June 21, 2015

Gebeure

1848 – Andries Pretorius as kommandant-generaal verkies

1850 – Ladysmith kom tot stand

’n Aantal Voortrekkers wat in die laat 1830’s die Drakensberge oorgesteek het, het hulle in die waterryke vallei aan die oewers van die Kliprivier in KwaZulu-Natal gevestig. In Desember 1847 is ’n nuwe dorp gestig. Die dorp was aanvanklik vernoem na George Windsor, ’n plaaslike handelaar. Die dorp se naam is verander na Juanasburg en op 20 Junie 1850 is die naam weer verander na Ladysmith, ter ere van Lady Juana Maria de los Dolores de Leon Smith, die Spaansgebore vrou van sir Harry Smith, Goewerneur van die Kaapkolonie van 1847 tot 1854.

1879 – Stigting van die Afrikanerbond

Ds. SJ du Toit, ’n predikant van die NG Kerk en leier van die Eerste Taalbeweging, het in Junie 1879 in ’n hoofartikel van Die Afrikaanse Patriot die stigting van ’n “Afrikaner Bond” om die Afrikaners politiek bewus te maak, bepleit. Die Bond het die vereniging onder een beherende liggaam van alle persone, wat Suid-Afrika as hulle tuisland aanvaar, beoog. Sy tweede oogmerk was ’n verenigde Suid-Afrika onder Britse kusbeskerming, maar met ’n eie vlag en ’n eie regeringsvorm wat uiteindelik op ’n Suid-Afrikaanse republiek moet uitloop. Ds. SJ du Toit het die Afrikanerbond op 20 Junie 1879 in die Paarl in die lewe geroep om aan hierdie oogmerke gevolg te gee. Die seëvierende Vryheidsoorlog in Transvaal het geesdrif vir die oogmerke van die Bond hoog laat vlam. Die Bond het spoedig in die Kaapkolonie naas die gematigde Boeren-Beskermingsvereeniging van JH Hofmeyr (Onze Jan), wat slegs beperkte ekonomiese oogmerke gehad het, ingang gevind. Takke van die Bond is ook in Transvaal en die Vrystaat gestig. JH Hofmeyer, ’n uitnemende taktikus, het afskeiding van die Britse Ryk nie as praktiese politiek beskou nie. Hy het in die verengelste atmosfeer van Kaapstad grootgeword. In Mei 1883 het hy daarin geslaag om op ’n kongres van die Bond in Richmond, Kaap, die Bond en sy eie Boere-Beschermingsvereeniging te amalgameer. Die aanvaarding van ’n gematigde “Program van Beginsels” in 1889, wat na groter ekonomiese eenheid in Suid-Afrika en samewerking tussen Afrikaans- en Engelssprekendes gestreef het, veral in die Republikeinse noorde, het die Hofmeyr-seksie in beheer van die Afrikanerbond geplaas. Teen 1890 was dit egter duidelik dat die Afrikanerbond nie bestem was om ’n al-Afrikanerorganisasie te wees nie, maar boereparty vir die Kaapkolonie. 

 

Geboortes

1885 – Barend Bartholomeus (Bennie) Keet, predikant en een van die vyf vertalers van die 1933-vertaling van die Bybel († 21 Junie 1974)

Barend Bartholomeus Keet is op Alice, Kaap, gebore. Hy het in dogmatiek aan die Vrye Universiteit van Amsterdam gepromoveer. As student op Stellenbosch het hy hom saam met dr. Tobie Müller beywer vir Afrikaans. Van 1916 tot 1919 was hy predikant op Graaff-Reinet. In die Sinode van die Kaapse kerk in 1919 word sy voorstel aanvaar dat die Bybel in Afrikaans vertaal moet word, en dat leraars Afrikaans op die kansels mag gebruik. Vanaf 1919 het hy professor aan die Teologiese Kweekskool op Stellenbosch geword, waar hy aangebly het tot sy aftrede. Hy was ook baie jare lid van die Raad van die Universiteit van Stellenbosch, waar hy aangebly het tot sy aftrede. Hy is aangewys as een van die vyf eindvertalers van die Bybel in Afrikaans. Hier het hy belangrike werk verrig op die Ou en Nuwe Testament. Nadat die Afrikaanse Bybel in 1933 verskyn het, is hy en Totius (prof. dr. JD du Toit) aangewys om revisie van die vertaling te doen. Hierdie revisie het in 1953 verskyn. Op die gebied van die Afrikaanse teologiese literatuur het hy baanbrekerswerk verrig. In 1945 publiseer hy bv. die eerste teologiese etiek in Afrikaans, nl. Sedelike vraagstukke. Prof. Keet is op 21 Junie 1974 op Stellenbosch oorlede.

 

Sterftes

1930 – John William Jagger, kabinetsminister en sakeman (* 20 September 1859)

2015 – Jan Scholtz, draaiboekskrywer, regisseur en rolprentvervaardiger (* 20 Oktober 1938)

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org/wiki/