13 NOVEMBER
November 12, 2015
15 NOVEMBER
November 12, 2015

Gebeure

1837 – Groot Trek

Potgieter en Uys eindig negedaagse veldtog teen Silkaats.

1837 – Groot Trek: Oor die Drakensberge

Die eerste waens gaan oor die Drakensberge na Natal.

1873 – Dobbelary deur Transvaalse Volksraad verbied

Op hierdie dag in 1873 het President Thomas Burgers van die Transvaalse Volksraad, ’n proklamasie uitgevaardig met die goedkeuring van die Zuid-Afrikaanse Republiek wat dobbelary in die land, spesifiek op die goudvelde gerig, verbied.

 

Geboortes

1920 – Jan Sebastian (Jan) Rabie, skrywer († 15 November 2001)

Jan Rabie was ’n Afrikaanse skrywer van kortverhale, romans en ander literêre werke. Rabie was een van die sogenaamde Sestigers, ’n groep invloedryke Afrikaanse skrywers van die 1960’s. Hy het een-en-twintig werke gelewer.

1929 – Gerhardus Petrus (Gert) Potgieter, sanger en akteur († 2 Julie 1977)

Gerhardus Petrus Potgieter of te wel Gert Potgieter was ’n uitmuntende sanger met ’n besonderse tenoorstem. As seun het Gert reeds sukses behaal en mettertyd een van die suksesvolste en beminde sangers van opera, oratorium en veral ligte Afrikaanse musiek geword. Gert Potgieter was ook lid van Groep 2 en sterf op 2 Julie 1977 in ’n motorongeluk.

1941 – Hermanus Jacobus (Hernus) Kriel, voormalige minister van wet en orde in die kabinet van Suid-Afrika († 5 Julie 2015)

Hernus Kriel was ’n minister van wet en orde in die kabinet van FW de Klerk, asook die eerste premier van die Wes-Kaap in 1994.

 

Sterftes

1926 – Majoor Friedrich Wilhelm Richard Albrecht, stigter van die Vrystaat Staatsartillerie (* 20 November 1848)

Friedrich Wilhelm Richard Albrecht, grondlegger van die Vrystaatse Staatsartillerie, is op 20 November 1848 naby Berlyn gebore. Ná sy skoolloopbaan het hy in 1867 ’n artilleris geword en aan die Frans-Pruisiese oorlog (1870–1871) deelgeneem. In 1880 is hy as offisier in bevel van die Vrystaatse Staatsartillerie beëdig. Hy het die Vrystaatse artillerie op die Pruisiese manier geherorganiseer en die korps uitgebrei. In 1894 is Albrecht na Duitsland om meer byderwetse kanonne en militêre toerusting vir die Vrystaatse Republiek te gaan koop. Ná die Jameson-inval het hy hom daarvoor beywer om die Vrystaatse artillerie slaggereed te kry. Met die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog in 1899 het Albrecht tot die stryd toegetree met sy artilleriekorps: 74 offisiere, onderoffisiere en manskappe, met ’n reserwemag van vierhonderd goed opgeleide artilleriste. Hy het met onderskeiding aan die veldslae by Belmont, Graspan, Modderrivier, Enslin en Magersfontein deelgeneem. Albrecht het sy laaste slag by Paardeberg gevoer, waar hy ná generaal Cronjé se oorgawe met die grootste gedeelte van die Vrystaatse Staatsartillerie op 27 Februarie 1900 krygsgevangene geneem is. Nadat die Vrystaat ná die oorlog selfregering verkry het, word Albrecht die ampswag van die Wetgewende Vergadering. Hy is in Bloemfontein met volle eerbewys begrawe. By sy graf is onder meer verklaar dat Albrecht sy geboorteland nie trouer kon gedien het nie as sy nuwe vaderland.

Majoor Albrecht en van sy makkers

1936 – Charl Theodorus Muller Wilcocks, voormalige administrateur van die OVS (* 9 Augustus 1861)

1945 – George Carey Hobson, skrywer (* 28 Augustus 1890)

1967 – Johannes Rudolph Albertyn, Afrikaanse predikant van die NG Kerk (* 6 Augustus 1878)

2014 – Marius Barnard, broer en deel van prof Chris Barnard se sjirurgie-span (* 3 November 1927)

Hernus Kriel was ’n minister van wet en orde in die kabinet van FW de Klerk, asook die eerste premier van die Wes-Kaap in 1994.

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org/wiki/