13 FEBRUARIE
October 31, 2016
15 FEBRUARIE
October 31, 2016

Gebeure 

1687 – Die hoeksteen van die eerste NG Kerk op Stellenbosch word gelê 

1785 – Cornelis Jacob van de Graaff word goewerneur 

Cornelis Jacob van de Graaff aanvaar die goewerneurskap aan die Kaap. Graaff-Reinet is na hom en sy vrou vernoem. 

1840 – Natal tot Voortrekkerrepubliek geproklameer 

Ou Raadsaal, Pietermaritzburg

Pas nadat Dingaan verslaan en Mpande tot koning van die Zoeloes verklaar was, is Natal op 14 Februarie 1840 tot Voortrekkerrepubliek geproklameer. Dit het naby die berig Ntabankulu plaasgevind nadat Andries Pretorius en sy kommando die vorige dag van die Swart Mfolozi af op die eerste skof van die terugtog na Pietermaritzburg vertrek het. Benewens die grond wat Piet Retief bekom het, het Pretorius ook die gebied tussen die Tugela en die Swart Mfolozi geannekseer om te vergoed vir die sowat R18 390 wat die stryd teen Dingaan die Trekkers gekos het. In opdrag van die Volksraad, dat hy na die oorwinning oor Dingaan “de baken moeten steken”, het Pretorius in sy proklamasie van 14 Februarie 1840 die grense van die Voortrekkerrepubliek omskryf as die Umzimvubu in die suide, die Swart Mfolozi (insluitend St. Luciabaai) in die noorde en die see in die ooste. Die wesgrens is nie vermeld nie. 

1887 – Paul Kruger na Johannesburg

Pres. Paul Kruger onderneem sy eerste amptelike besoek van twee dae na Johannesburg.

1900 – Anglo-Boereoorlog: Die Slag van Pietershoogte begin 

1900 – Anglo-Boereoorlog: Skermutseling by Hussar Hill, Natal; Alexanderfontein, Kimberley 

1901 – Anglo-Boereoorlog: Skermutseling by Wolwekuil, Philipstown; Windhoek, Transvaal 

1902 – Jacobus Francois Geldenhuis tereggestel

Jacobus Francois Geldenhuis (25) is op hierdie dag deur ’n vuurpeleton tydens die Anglo-Boereoorlog tereggestel. Hy is op 20 Desember 1901 op die plaas Driefontein naby Nieu-Bethesda gevang. Hy was daarvan aangekla dat hy op ’n Britse soldaat tydens ’n geveg gevuur het en nog twee ander Britse soldate gewond het. Ook sou hy na bewering kos en klere gesteel het. Hy is op 18 Januarie 1902 op Graaff-Reinet verhoor en ter dood veroordeel. Die vonnis is by Spandaukop net buite Graaff-Reinet voltrek. Daar bestaan geen foto’s van hom nie.

1933 – Koalisie beplan 

Nasionaliste word verstom deur die aankondiging van sewe punte waarvolgens genl. JBM Hertzog bereid is om saam met genl. JC Smuts te werk om n koalisie te vorm. 

1961 – Suid-Afrikaanse geldstelsel gedesimaliseer

Die Suid-Afrikaanse geldstelsel word gedesimaliseer. Dit volg nadat die parlement 3 jaar gelede amptelike goedkeuring daartoe verleen het.

 

Geboortes 

1879 – Dr. Willem Petrus Steenkamp, predikant, dokter en politikus († 16 Julie 1956) 

1876  Henry Charles Christopher (Harry) Wolhuter, wildbewaarder in die Sabi Wildreservaat (nou Kruger Nasionale Park) vanaf 1902-1946 († 30 Januarie 1964) 

 

Sterftes 

1933 – Paul Louw, predikant en digter (* 6 Januarie 1890) Daantjie moet skryf 

2000  Rosa Nepgen, komponis van Afrikaanse liedere en kerkmusiek (* 12 Desember 1909) 

Rosa Nepgen was ’n Suid-Afrikaanse komponis, wat hoofsaaklik die werk van haar man, prof. WEG Louw, getoonset het. Sy was daarby ook ’n kerkorrelis wat veral die Geneefse psalmwysies bestudeer het en het ook gedigte van die Italiaanse digter Eugenio Montale in Afrikaans vertaal. Sy is op 14 Februarie 2000 oorlede.

 

Bronne: 

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK. 

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel. 

https://www.sahistory.org.za 

https://af.wikipedia.org/wiki/