12 AUGUSTUS
August 12, 2015
Di Afrikaanse Folksliid
August 14, 2015

Gebeure

1814 – Kaap word Britse kolonie

Die Kaap word ’n Britse kolonie nadat Brittanje volgens die Londense Konvensie, vyf miljoen pond aan Nederland betaal het.

1825 – Die Koninklike sterrewag in Kaapstad hoeksteen gelê

1837 – Zoeloes val “Veglaer” aan

Na die slag by Italeni en die mislukte strafekspedisie onder leiding van Cane, Biggar en ander teen Dingaan in April 1838, het die Natalse Voortrekkers in twee laers saamgetrek – een aan die Tugelarivier en die ander aan die Boesmansrivier, naby Estcourt, wat later as Veglaer bekend sou word. Op 13 Augustus 1838 het sowat tien Zoeloe-regimente Veglaer aangeval en drie dae lank vasbeslote probeer om die laer te oorweldig. Die rotsvaste verdediging van die klein klompie Voortrekkers, gelei deur Jacobus Potgieter en Hans de Lange, het egter gehou. Die verdediging van die laer is aansienlik versterk deur die kanon Ou Grietjie en hulp wat van Maritz se laer opgedaag het. Hoewel daar aan Voortrekkerkant geringe lewensverlies was – slegs een Voortrekker het gesneuwel teenoor ’n groot aantal Zoeloes – is feitlik al die vee van die Voortrekkers deur hulle aanvallers weggevoer. Na die slag het die Trekkers Veglaer verlaat en het die meeste hulle by die laer van Gerrit Maritz aangesluit.

1900 – Anglo-Boereoorlog: Skermutseling by Klipstapel, Ermelo

1908 – Dr. DF Malan lewer sy beroemde toespraak: Het is ons Ernst

Op hierdie dag het dr. DF Malan, Algemene Voorsitter van die ATV in die Kaapkolonie, ’n voorlesing voor die ATV van Stellenbosch gehou, getitel: Het is ons Ernst. Vir hom was die taalkwessie ’n volksaak en nie slegs ’n saak vir die taalgeleerdes nie. Volgens dr. Malan kon Nederlands slegs ’n kunsmatige bestaan in Suid-Afrika voer en nooit die volkstaal word nie terwyl Afrikaans in die volkshart en volksmond leef en die beste kans op voortbestaan in Suid-Afrika gehad het. Hy noem Afrikaans die “levende, krachtige volkstaal” wat onuitroeibaar is. ’n Lewende volkstaal sterf nie maklik nie want dit is die simbool van ’n selfbewuste nasionale lewe. Dr. Malan pleit in sy beroemde toespraak dat Afrikaans tot skryf- en kultuurtaal verhef word. Hy spreek ook die hoop uit dat jong Afrikaners dit hulle erns sal maak om Afrikaans te beoefen en uit te bou.

 

Geboortes

1769 – Jan Christoffel Berrangé, Kaapse predikant en eerste moderator van die Nederduits Gereformeerde Sinode († 11 Maart 1827)

1873 – Cornelis Jacob (CJ) Langenhoven, skrywer en politikus († 15 Julie 1932)

CJ Langenhoven was ’n regsgeleerde, koerantredakteur en Afrikaanse skrywer, digter en dramaturg. Hy het as skrywersname CJ Langenhoven en Sagmoedige Neelsie gebruik. Sy rol in die Afrikaanse literatuur en kultuurgeskiedenis was formidabel. As Volksraadslid en senator speel hy ’n groot rol in die erkenning van Afrikaans as amptelike landstaal.

1884 – Tobias Ballot (Tobie) Muller, NG predikant en Afrikaanse taalstryder († 25 Oktober 1918)

1886 – Jacob Hendrik (Henk) Pierneef, skilder († 4 Oktober 1957)

 

Sterftes

2005 – Ina Rousseau, digter en skrywer (* 3 Februarie 1926)

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org/wiki/