11 NOVEMBER
November 11, 2015
13 NOVEMBER
November 12, 2015

Gebeure

1837 – Retief se dogter verf sy geboortedatum op die rots by Kerkenberg

1839 – Slag by Kapain

In ’n strafekspedisie teen Silkaats en die se Matebelestam op 17 Januarie 1837, onder leiding van Hendrik Potgieter en Gerrit Maritz, is die Matebeles ’n vernietigende nederlaag toegedien by Mosega. Potgieter wou dit opvolg met ’n tweede ekspedisie teen Silkaats. Die ekspedisie het egter eers in November 1839 ’n werklikheid geword, toe Potgieter en Piet Uys met ongeveer 360 man die Matebeles aangedurf het. Hierdie Slag by Kapain het op 4 November 1839 begin en eers nege dae later, op Sondag 12 November 1839 by Kapain geëindig, waar Silkaats se mag finaal gebreek is. Met hierdie nederlaag van Silkaats het Potgieter sy oogmerk verwesenlik, naamlik om Transvaal vir die blanke inwoners te beveilig.

1901 – Anglo-Boereoorlog: Kraalbospan

Die mees suidelike stryd word op Kraalbospan, naby Darling, Wes-Kaap geveg, met genl. Manie Maritz wat die Boere lei.

1907 – ’n Kind sterf nadat hy deur ’n trem getref is

Die Kimberley-tremnetwerk het ongeveer vir 60 jaar tot die laat veertigerjare deel van die openbare vervoerstelsel in Kimberley, Noord-Kaap, gevorm. Die stelsel het op 21 Junie 1887 met perdekarre begin. Donkies het die perde in die vroeë 1890’s vervang. Die eerste dag van openbare diens vir elektriese trems was 25 April 1905. Op 12 November 1907 het ’n tragiese ongeluk op die Barkly-pad se tremlynroete in Kimberley plaasgevind toe ’n kind dood is nadat hy deur ’n trem getref is.

1914 – CR de Wet se verpletterende nederlaag

Die Rebellie-leier, genl. CR de Wet ly ’n verpletterende nederlaag deur regeringsmagte by Winburg, Vrystaat.

2005 – Pretoria vier 150 jaar

Die 150ste viering van die stigting van Pretoria (op 16 November 1855) word gevier deur meer as 7 000 hoofsaaklik Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners.

 

Geboortes

1780 – Pieter Mauritz (Piet) Retief, Voortrekkerleier († 6 Februarie 1838)

Piet Retief is in die Wamakersvallei, te Wellington, gebore. Hy het sy skoolonderrig daar ontvang, asook homself goed in die skryfkuns bemeester. Afgesien van vele grondtransaksies en verskeie ander ondernemings wat Piet Retief finansieel ten gronde gebring het, het sy persoonlikheid hom vroeg reeds as ’n gerespekteerde leier na vore laat tree. In 1812 is hy as kommandant aangestel, en van 1822 beklee hy die regeringspos van veldkommandant aan die Oos-Kaap. Aan die Oosgrens het Retief die probleme met die regering se grensbeleid ervaar en het hy as voorspraak vir die grensboere opgetree. Telkens kom hy in botsing met die owerheid, sodat hy in 1824 onthef word van sy kommandantspos, maar weer in 1834 as kommandant aangestel is. Hy was die onbetwiste leier vir die grensboere. Op 17 April 1837 is Piet Retief tot goewerneur en Maritz tot magistraat verkies. Een van Retief se leierstake was die bepaling van die Trekkers se eindbestemming. Sy keuse was Natal, en Maritz en P. Uys het hom gesteun. Retief het ook onderhandelinge aangegaan met Dingaan. Die tweede besoek aan Dingaan om die ooreenkoms van die vestigingsgebied wettig te maak, was egter vir die Voortrekkerleier en ongeveer honderd van sy mense ’n tragiese lewenseinde. Na die ondertekening het Dingaan se krygers die Retief “geselskap” by die kraal op 6 Februarie 1838 wreed vermoor. Retief se bydrae tot die Afrikaner se vryheidstryd bly tot vandag toe nog onuitwisbaar.

1903 – Prof. Gabriël Stefanus Nienaber, letterkundige, kritikus en akademikus († 10 Desember 1994)

GS Nienaber was ’n Afrikaanse taalkundige en broer van die bekende letterkundiges P.J. Nienaber en C.J.M. Nienaber. Sy belangrikste bydrae is op die gebied van die taalgeskiedenis, en lewer verskeie belangrike werke in hierdie genre. Hy skryf fiksie onder die skuilnaam André Marais.

1950 – Johan van der Merwe, Afrikaanse akteur († 31 Julie 2012)

 

Sterftes

2000 – Christo Coetzee, Suid-Afrikaanse skilder (* 24 Maart 1929)

2002 – Johannes Kerkorrel, joernalis en musikant (* 27 Maart 1960)

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org/wiki/

https://www.kimberley.org.za/