10 JANUARIE
January 10, 2016
12 JANUARIE
January 12, 2016

Gebeure

1772 – TA Theron se langdurige stryd om ouderlingsamp

Op ’n kerkraadsvergadering van die Drakensteinse gemeente is ’n besluit van die Politieke Raad aan Tielman Roos, Pieter Cilliers, Jan Nieuwoudt en Pieter le Riche voorgelees, dat hulle daarin moet berus dat Thomas Arnoldus Theron wel as ouderling mag dien. Hy is reeds in 1770 in die amp verkies, maar daar is beswaar aangeteken. Die saak is herhaaldelik terugverwys en uiteindelik is die vier klaers onder sensuur geplaas, omdat hulle nie die besluit van die Politieke Raad wou berus nie. Die bitterheid in die gemeente het toe drasties vererger; siviele aksies het byna-byna gevolg, en ook die Klassis van Amsterdam het betrokke geraak, sodat die rusie naderhand ook om die predikant gewentel het. Die kerklike lewe het ernstig daaronder gely. Op 9 April 1781 het ds. Van der Spuy eervolle ontslag van die regering ontvang en hom op Stellenbosch gaan vestig. Die onrus in Drakenstein het nogtans voortgeduur, en dit was eers in 1784, toe RN Aling, as jong leraar, deur sy voorbeeld en versoenende optrede die geskil bygelê het. Interessant genoeg, was een van die persone wat weer die kerk na ds. Van der Spuy se vertrek besoek het, die heer Jacobus Retief, die vader van Piet Retief, toe hy die kindjie op 3 Mei 1781 ten doop gebring het.

1879 – Die Anglo-Zoeloeoorlog breek uit

1887 – FW Reitz word tot president van die Vrystaat verkies

1948 – Hennenman is as dorp geproklameer

Hennenman is op hierdie dag as dorp geproklameer. Die dorp is vernoem na die oorspronklike eienaar Petrus Ferdinand Hennenman. Dit was voorheen bekend as Venterburgweg. Die huidige naamsverandering het geskied op die 25ste Mei 1927. Pertrus Hennenman was ’n dapper burger van die Oranje-Vrystaat, en was teenwoordig die dag toe Kmdt. Louw Wepener by Thaba Bosigo gesneuwel het. Hy word ook onthou as agtingswaardige Boer in die distrik, wat nie geskroom het om ander te help nie.

Geboortes

1875 – Dr. Charles Robert (Charlie) Louw, ekonoom († 19 September 1970)

Charlie Louw is op hierdie dag op Murraysburg gebore as die jongste van sewe seuns van wyle ds. AA Louw van Noorder-Paarl. Sy moeder was ’n nooi Murray, suster van dokter Andrew Murray. Na voltooiing van sy studie aan die Paarlse Gimnasium en op Stellenbosch, is hy na Transvaal waar hy sy klerkskap as ingeskrewe prokureursklerk in Pretoria voltooi het. Nadat hy hom op Ermelo gevestig het verhuis hy in 1916 met sy gesin na Kaapstad. Hier het CR Louw hom vir die uitbou van verskeie Afrikaanse sake-ondernemings beywer. Hy was een van die stigters en oprigters van Santam en Sanlam en het later ook hierdie maatskappy as voorsitter gedien. Verder was hy ook gemoeid met die oprigting van Federale Volksbeleggings en ander maatskappye in die Federale groep. CR Louw het hom nie slegs beywer om Afrikaans ’n prominente aandeel in die sakewêreld te gee nie, maar het ook op ander terreine van die samelewing waardevolle gemeenskapsdiens gelewer. Reeds in 1916 beywer hy hom vir die oprigting van ’n Afrikaanse skool aan die Kaap, en dit was grootliks aan sy ondernemingsgees te danke dat daar ’n begin gemaak is met ’n Afrikaanse klas van vyf kinders, wat later tot die bekende Jan van Riebeeckskool ontwikkel het.

1878 – Paul de Groot, akteur († 10 Mei 1940)

Paul de Groot word deur talle beskou as die vader van die Afrikaanse toneelkuns. Hy was ’n beroepsakteur wat in die vroeë dae van die professionele rondreisende toneelgeselskappe ’n belangrike groot rol gespeel het in die vestiging van ’n professionele Afrikaanse beroepsteaterkultuur.

1903 – Alan Stewart Paton, skrywer en politikus († 12 April 1988)

Alan Stewart Paton, die skrywer van Cry, the beloved country (1948), is gebore in Pietermaritzburg. Hy is ook stigter en later President van die Liberale Party in Suid-Afrika.

1911 – Philippus Jacobus Olivier, staatsman en goewerneur van Kaapland († 27 Maart 1958)

 

Sterftes

1942 – Hendrik Andries Hanekom, baanbreker van Afrikaanse toneel (* 17 Julie 1896)

1976 – Paul Oliver Sauer, politikus (* 1 Januarie 1898)

 

Bronne:

Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Johannesburg: FAK.

Vriende van Afrikaans. Dae uit ons geskiedenis. ’n Afrikaanse kultuur-historiese dagboek. Kaapstad: Griffel.

https://www.sahistory.org.za

https://af.wikipedia.org