Elke man kraai koning op sy eie (potjiekos) pot

Openbarings plaas godsdiens in die kollig
Maart 16, 2019
Hiert, jou nalekoker
Maart 17, 2019

Deur Yolanda Barnard-Lemmer

Hy staan in die kombuis van ’n lá dí dá-huis
in ’n duur voorstad in Pretoria – daardie geparfumeerde oksel van die ooste van
Pretoria waar die rykes woon – Olympus.

Soos Zeus van ouds – koning van die potgode.
Sy voorskoot, styf gespan oor die potjiemagie, blêr in groot, swart letters:
Bos Chef. Fanie Pretorius. Sy oë mik na die horlosie teen die muur, mik na die
yskas waarin ’n bottel coke en sy Olaf Berg koud gehou word. “Die Boeing is oor.
Ons mag maar al ietsie nuttig.”

Dit is Sondagoggend. Aan te huis van Jan van
Eeden, Fanie se bachelor pêl, en dit is hier waar Fanie vandag gaan bewys
waarom hy die kroon as potkoning dra.

Potjiekos – so eg Suid-Afrikaans soos jukskei,
soos die FAK, soos Fanie, wat al op berge, langs riviere en selfs op ’n boot ’n
pot aanmekaargeslaan het.

Tussen 2013 en 2014 het hy sy potjiekos by
verskillende kos- en vlooimarkte in Pretoria verkoop. Hy kan ’n pot van enige
ding maak – beeshaas, maalvleis, groente, seekos, hoender, vark. Noem dit en
Fanie gooi dit in sy pot.

Sy potte is vinnig uitverkoop …

Toe hy nog in Musina – daar bo in Limpopo –
gebly het, het hy elke naweek ’n spul mense op sy potte en kokery getrakteer.
“Sommer daar in die bosse.”

Fanie, wat eintlik ’n finansiële man is, het
in 1988 vir die eerste keer aan ’n potjiekoskompetisie deelgeneem. Geborg deur Uitkyk
Vleismark in Silverton in Pretoria wat vandag nog potkompetisies aanbied. Dáái
kompetisie het hy nie gewen nie, maar toe het hy geoefen en na 31 jaar het hy al
honderde potjiekoskompetisies gewen. Waar daar ’n potjiekoskompetisie was, daar
was Fanie.

Hy is ook in 2011 as kykNET se Bring-en-Braai
koning gekroon. “G’n groot pryse nie. Dalk ’n braaitang óf ’n pot óf ’n
geurmiddel of twee. Om ’n pot- of braaikoning te wees, het meer brag-waarde,”
vertel hy. “Vandag maak ek twee potte – die een is net met aartappels, wortels,
uie en blesbok. Soos hoe die Voortrekkers ’n pot gemaak het. Sonder enige
fieterjasies. En hulle het nie hulle beeste geskiet om te eet nie, aikona, die
wild was volop en dit was die Voortrekkers se kos. Potkos.”

Die ander pot – die een met die kruie en
speserye – staan op die gasbraaier en sis. “Die goue reël is om eers jou pot –
voordat jy jou varkvet of olyfolie ingooi, op die vuur warm te maak.” En dan
die blesbok – klaar gekrui en gespesery – lê op die kombuistoonbank, wagtend om
gaar te word.

Fanie glo mens moenie ’n pot doodgooi met
groente nie – vergeet maar van die sampioene, murgpampoene en elke liewe ander
groentesoort. “Ek gebruik net wortels, uie en aartappels en so skoot rooiwyn.”

Dit gaan jollie langs Jan se swembad, terwyl
Fanie in die kombuis besig is om die groente te kap en sy eie broodjies te bak.
“Kan ek help,” skreeu vriend Coenraad Croukamp. “Nee,” skree Fanie, terug. “Jy
ken die reël; niemand neuk met ’n ander mens se pot nie. Nog ’n reël; ’n mens
roer nie aan ’n pot nie.”

Na so drie uur is beide potte reg om geëet te
word. Die blesbok smelt soos varkvet op die tong … die tradisionele pot, ’n
bietjie té wild. “Dit is omdat julle gewoond is aan fênsie eet,” knor Fanie. “Dit
is eintlik natuurlike kos.”

Die lá dí dá-kombuis is silwerskoon. Fanie se
voorskoot potjievuil. “Al kraai elke man koning op sy eie pot, moet ek sê; die
pot was hel lekker.”

The post Elke man kraai koning op sy eie (potjiekos) pot appeared first on FAK.

Powered by WPeMatico